2 september 2010 - De Vlaamse minister van onderwijs Pascal Smet heeft op voorstel van de commissie Hoger onderwijs van het Vlaamse parlement besloten meer mogelijkheden te geven om in een andere taal dan het Nederlands onderwijs te geven. Het voorstel zou waarborgen dat een student zijn studie altijd geheel in het Nederlands zal kunnen volgen. Smet is voor dit akkoord door de schrijfgroep van de stichting Nederlands uitgeroepen tot Sof van juli. Hij is daarmee kandidaat voor de Sofprijs der Nederlandse Taal 2010 .
Het voorstel tot verandering van het taaldecreet zal overigens eerst nog door het Vlaamse parlement moeten worden goedgekeurd. Verwacht wordt dat, indien het parlement zijn goedkeuring verleent, de taalregeling op zijn vroegst in het academiejaar 2011/2012 in voege zal kunnen treden. Het Verbond der Vlaamse Academici heeft naar aanleiding van het voorstel van Smet een taalgedragscode opgesteld.

23 augustus 2010 - De grootgrutter Albert Hein zet zijn plannen met de nieuwe verpakking van het Euroshopper-assortiment door. Op de nieuwe verpakking staat groot in het Engels wat er in zit en is het Nederlands vrijwel verdwenen. AH kreeg voor die plannen de Sofprijs der Nederlandse taal 2009, maar het bedrijf wenste die aanmoedigingsprijs niet in ontvangst te nemen. Inmiddels beraden een aantal organisaties zich op acties tegen de anglomanie van het Nederlandse winkelbedrijf.

22 augustus 2010 - De Nederlandse luchtvaartmaatschappij KLM ontkent het Nederlands aan boord van haar vliegtuigen overboord gezet te hebben. President-directeur Hartman stelt dat het "... essentiëel is dat de KLM-bemanning onze Nederlandse klanten aan boord altijd aanspreken in het Nederlands." De veiligheidsinstructies worden uiteraard in het Nederlands uitgevoerd, laat de president-directeur weten. "Ik vertrouw er op dat bovenstaande informatie U en Uw schrijfgroepleden doet besluiten dat de SOF van de maand juni aan de verkeerde is toegekend."

16 juni 2010 - Onlangs is het meldpunt Taal geopend. Dit initiatief van taaljournalist Ewoud Sanders is bedoeld als inzamelplaats voor nieuwe ontwikkelingen in de Nederlandse taal. Er wordt nu al ruim gebruik gemaakt van de meldplaats. Zo zouden voetbalverslaggevers bij voorkeur in de lijdende vorm spreken (er wordt ...). Er zijn op de nieuwe stek ook diverse taaldatabanken te raadplegen. Aan de totstandkoming van het taalmeldpunt hebben zeven instellingen meegewerkt, waaronder de Nederlandse Taalunie, het genootschap Onze Taal, Van Dale en het Instituut voor Nederlandse Lexicologie. In De Standaard zegt Taaluniemedewerker Ludo Parmentier te hopen dat nu er een plaats is waar mensen hun opmerkingen over taal kwijt kunnen, ze misschien gestimuleerd zullen worden om nauwlettender met de Nederlandse taal om te springen. Maar volgens Parmentier begint ook het gezeur weer: "Men klaagt bijvoorbeeld dat er vandaag te slordig met taal wordt omgesprongen. Ik begrijp die kritiek, maar ik hoop dat Meldpunt Taal geen klaagforum wordt."
Al eerder heeft het Algemeen-Nederlands Verbond een taalmeldpunt in het leven geroepen. Dat meldpunt was echter vooral gericht op het signaleren van bedreigingen van het Nederlands door met name het Engels. Dat meldpunt is inmiddels overleden.

8 juni 2010 - Binnenkort zal op een aantal vmbo-opleidingen biologie of zelfs een deel van de beroepsgerichte lessen in het Engels worden gegeven. Het tweetalig onderwijs (tto) doet dan zijn intrede op alle leerwegen van het vmbo. Inmiddels krijgen al zo'n 25 000 middelbareschoolleerlingen in Nederland tweetalig onderwijs. Demissionair staatssecretaris Van Bijsterveldt (CDA), zelf groot voorstander van tto, gaf de aftrap op het Anna van Rijn College in Nieuwegein, waar vmbo-leerlingen vanaf komend schooljaar in alle leerwegen een deel van hun lessen in het Engels krijgen, zo meldt het ministerie van onderwijs.
Komend schooljaar starten minstens vijf vmbo-scholen met het aanbieden van tto in het vmbo. Zestien andere vmbo-scholen verspreid over het land volgen in de loop van 2011 en 2012. De verwachting is dat het aantal verder zal toenemen. Op het tweetalig vmbo krijgen leerlingen jaarlijks 30 procent van de lestijd in het Engels. Volgens de CDA-bewindsvrouw is het juist voor lassers, verpleegkundigen of hotelmedewerkers van groot belang dat je een taal als Engels of Duits goed beheerst. "Vakmanschap houdt echt niet op bij de landsgrenzen. Tweetalig onderwijs geeft leerlingen een streepje voor. Niet alleen in hun vervolgopleiding, maar juist ook op de arbeidsmarkt die steeds internationaler wordt." Waarom dan vakken in een andere taal dan het Nederlands gegeven moeten worden, maakt de staatssecretaris niet duidelijk. Bovendien is de gehanteerde taal in het tto vrijwel uitsluitend Engels. Het CDA heeft in zijn jongste verkiezingsprogramma opgenomen dat de positie van het Nederlands in de grondwet moet worden opgenomen. Stichting Nederlands vindt dat de verengelsing van het middelbare en basisonderwijs een verdere stap in de richting van de marginalisering van het Nederlands in Nederland. Over de ook in de jongste partijprogramma's veelvuldige genoemde taalachterstand in, met name, het vmbo rept het persbericht niet. Voorstanders van tweetalig onderwijs stellen dat die tweetaligheid niet ten koste van het Nederlands gaat, hetgeen sN ten zeerste betwijfelt.
Bron: Persbericht ministerie van O&W

7 juni 2010 - In Frankrijk bestaat er een wet Toubon die beoogt het Franse taalgoed te beschermen. De stichting Taalverdediging heeft in haar jongste nieuwsbrief een verslag opgenomen over de reacties van de diverse partijen in het Nederlandse parlement over de wenselijkheid van een Nederlandse tegenhanger van de Franse wet.

28 mei 2010 - Was er vier jaar geleden nog nauwelijks aandacht voor een speciale bejegening van het Nederlands in de verkiezingsprogramma's van de Nederlandse partijen in aanloop naar de verkiezingen van 2006, nu is dat anders. Nog steeds komt het woord taalbeleid in de diverse partijprogramma's niet voor, maar nu is de ChristenUnie niet meer de enige partij die pleit voor het verankeren van de positie van het Nederlands in de grondwet. Ook het CDA en de PVV zijn voorstander van verankering. De PvdA zegt dat niet met zoveel woorden, maar stelt wel dat als de Nederlandse taal de komende jaren in de grondwet wordt opgenomen, dat dan ook zou moeten gelden voor de Friese taal.
Verreweg het summierst over taal zijn de Partij voor de Dieren en de Socialistische Partij. Zij zingen in het grote koor van de partijen die vinden dat niet-Nederlanders zich het Nederlands eigen dienen te maken, al of niet op eigen kosten. In de enige regel die de SP aan taal(beleid) besteedt is de stelling dat bedrijven verantwoordelijk zijn voor de taallessen van de arbeidsmigranten.
Opmerkelijk is dat waar de VVD en D66 in de vorige uitgaven van hun partijprogramma niets te melden hadden over taal, deze twee liberale partijen daar nu verhoudingsgewijs veel aandacht aan besteden. De VVD is streng. Zij vindt dat inburgeraars die de Nederlandse taal niet machtig zijn zich die taal eigen moeten maken op straffe van sancties zoals korting op uitkering of verlies van verblijfrecht. Huwelijksmigranten komen alleen nog maar het land in als ze het Nederlands beheersen, aldus het VVD-programma "Orde op zaken".

Ook bij D66 dit keer in het partijprogramma (relatief) veel aandacht voor taal. De medelander moet zelfredzaam zijn en de kans daarop is het grootst als hij/zij de Nederlandse taal beheerst, goed onderwijs genoten heeft en ook echte kansen krijgt, aldus D66. Nogal wat partijen mikken op het vroegtijdig achterhalen van taalachterstanden bij kinderen en het wegwerken van die achterstand door extra aandacht en ook 'bijlessen'. Geen kind mag van de basisschool komen zonder behoorlijk Nederlands te kunnen lezen en schrijven, vindt D66 en daarin staat zij niet alleen. Het basisonderwijs moet zich weer richten op zijn kerntaken - rekenen en taal - is de algemene opvatting.
Maar juist D66 is de grote pleitbezorger voor meer Engels in Nederland. De partij is er een groot voorstander van dat de kinderen op de basisschool al vroegtijdig worden ondergedompeld in het Engels. Weliswaar heeft het verkiezingsprogramma het ook over Duits, Spaans en Frans, maar in een recent pleidooi van D66-leider Alexander Pechtold om kinderen in de laagste groepen les in het Engels te geven kwamen die andere talen niet voor. D66 is ook een warm voorstander van de verengelsing van het hoger en wetenschappelijk onderwijs, maar dat staat niet met zoveel woorden in het partijprogramma "We willen het anders". Wel staat er dat de huidige titulatuur uitbreiding behoeft. D66 pleit voor de invoering van een "...Associate Degree, uitbreiding van de HBO-masters, Honours programma's en University Colleges, verlenging van WO-masters naar twee jaar, invoering van research masters, meer onderzoekerbanen en het invoeren van een Professional Doctorate voor werkenden." Over welke taal bij deze opleidingen gebruikt zal gaan worden spreekt D66 zich in haar partijprogramma niet uit, maar de voorgestelde titels en termen zijn alle Engels. Ook het CDA houdt overigens een pleidooi voor meer ruimte voor 'topopleidingen' als de University Colleges. De partij van Geert Wilders, de PVV, is duidelijk: Nederlands onderwijs in het Nederlands.
De ChristenUnie spreekt zich het duidelijkst uit voor het koesteren van het Nederlands. De partij vindt dat op basisschool en in voortgezet onderwijs het Nederlands de voertaal dient te zijn (met een uitzonderingspositie voor Friesland). "Tegenover de druk van de internationalisering dient de Nederlandse taal zorgvuldig en zelfbewust te worden onderhouden", stelt het CH-programma (evenals het Fries en Papiaments als erkende rijkstalen), Overigens is de verankering van het Nederlands in de grondwet, die werd opgenomen in het regeerprogramma van Balkenende IV, door het voortijdig sneven van het kabinet weer met vier jaar verschoven; er van uit gaand dat het nog te vormen kabinet de volle vier jaar uitdient.

22 april 2010- Arie Slob, fractievoorzitter van de ChristenUnie in de Tweede Kamer, houdt vast aan de verankering van het Nederlands in de grondwet. Door de val van het kabinet is de noodzakelijke wijziging naar de toekomst verschoven, maar dat betekent geenszins dat die niet doorgaat. Slob zei dat bij de uitreiking van de Lofprijs der Nederlandse taal aan de rector magnificus Lex Bouter van de Vrije Universiteit. Er is volgens Slob een brede steun in de politiek. De rector stelde is zijn dankwoord dat de Vrije Universiteit vasthoudt aan het tweetalenbeleid, waarbij het Nederlands de lestaal is in de eerste fase en dat Engels de taal is van zo'n 60% van de tweede fase. Voor beide talen is een goede beheersing cruciaal en daar bleek het nogal aan te schorten, zo bleek uit talloze klachten van docenten. Het Nederlands is als eerste aangepakt. De VU was onzeker over de aanpak en daarom is het leuk dat de universiteit die prijs heeft gekregen, die eigenlijk 'verdiend' is door het VU Taalcentrum, zo stelde Bouter. Dat centrum is verantwoordelijk voor de, verplichte, taaltoets voor eerstejaars en de, verplichte, bijspijkercursus voor studenten die de toets niet halen (dit jaar 14%). De scholen krijgen de resultaten en worden, bij 'recidive' aangemaand beter hun best te doen bij het vak Nederlands. Overigens mogen ook studenten die na de bijspijkercursus voor een tweede toets zakken hun studie wel voortzetten. Bouter zei dat ze bij de VU wat opgelucht waren dat er geen sterk verband is gevonden tussen de beheersing van het Nederlands en etniciteit. Idealiter zal die toets moeten verdwijnen. Eline van Straalen van het Taalcentrum gaf voorbeelden van de 'taalcreativiteit'. Het voltooid deelwoord van 'dichtslibben' was volgens een creatieveling als 'dichtgesliptt', van 'uitbaggeren' 'uitgebacherd'.
Anneke Neijt, hoogleraar taalkunde aan de Radboud-universiteit, zei een voorstander te zijn van drietalenbeleid: de thuistaal, het Nederlands en de wereldtaal. Dat betekent volgens haar geen taalverdringing. Meertaligheid zou zelfs de taalbeheersing van elk der beheerste talen bevorderen. Op de brief die zij met 13 collega-hoogleraren heeft geschreven over de versterking van de positie van het Nederlands aan de Nederlandse universiteiten, heeft, de destijds verantwoordelijke, minister Plasterk een teleurstellende reactie gegeven. Volgens Plasterk namen de universiteiten hun verantwoordelijkheid bij het borgen van de positie van het Nederlands, maar Neijt stelde dat dat onzin is. Ze noemde de universiteit van Maastricht, de universiteit van oud-onderwijsminister Jo Ritzen, als kwalijk voorbeeld, waarbij zelfs alle formulieren voor eerstejaars in het Engels zijn. Zij houdt vast aan de voorstellen die de KNAW (Koninklijke Akademie van Wetenschappen) in 2003 heeft gedaan: Nederlands, tenzij.... Ze beloofde de zaak bij de nieuwe regering weer aanhangig te zullen maken.
Bestuurslid van sN en oud-EU-taalbeleidsfunctionaris Jan Roukens stelde in zijn korte betoog dat Nederland qua verengelsing onder de Europese universiteiten verre de kroon spant. Engels zou buitenlandse studenten naar Nederland moeten lokken, maar dat gebeurt nauwelijks. Uit cijfers die hij van de Nederlandse vereniging van universiteiten, de VSNU, heeft opgedoken, blijkt dat slechts 3% van de studenten in Nederland afkomstig is uit het buitenland. Hij stelde dat moeilijk te kunnen geloven, maar het betekent wel dat Nederland het leeuwendeel van de Nederlandse studenten opgezadeld wordt met een vreemde onderwijstaal voor een idee fixe.
(zie fotoserie van Peter Valckx)
(foto Peter Valckx/VU)

15 april 2010- Al jaren ligt er bij Rotterdam een vliegveldje. Vroeger werd dat Zestienhoven genoemd en de laatste jaren Rotterdam Airport. Tikje armoedig. Sedert kort heet dat stukje grasveld Rotterdam-The Hague Airport. Geen idee waar dat ligt, the Hague, maar we hebben een vermoeden. Samen met de stichting Taalverdediging heeft sN de burgemeester van hofstad Den Haag gevraagd of met The Hague Den Haag bedoeld wordt en als dat zo is waarom hij de naam van zijn stad zo verminkt. Veel zinnigs kwam er niet uit. Een medewerker van Van Aartsen liet weten dat de verminkte naam blijft. Stichting Taalverdediging en sN hebben de Haagse burgervader laten weten dat zulks in strijd is met het Convenant van Genève en niet strookt met het regeringsvoornemen het Nederlands in de grondwet te verankeren.

5 april 2010 - Nieuwsbrief nummer 25 is uit. De nieuwsbrief bevat een aankondiging van de uitreiking van de sofprijs aan de VU op 23 april a.s. en een verslag van een symposium over de nieuwe taalstrijd aan de universiteiten in Vlaanderen, dat op 13 maart jl. in Antwerpen werd gehouden. De nieuwsbrief (1,3 MB) is hier binnen te halen.

26 maart 2010 - Onlangs is bij Academia Press in Gent de bundel Nederlands in hoger onderwijs & onderwijs? verschenen. In het boek gaan diverse auteurs in op het proces van taalverdringing dat er momenteel in het hoger onderwijs in Nederland en, in minder mate, Vlaanderen plaatsvindt. Het boek is voor een deel de weerslag van het congres over dit thema dat op 10 oktober 2008 is gehouden in het Vlaamse parlement in Brussel en dat werd georganiseerd door NL-Term, de Vlaamse afdeling van het ANV en de stichting Nederlands. Het boek is geactualiseerd en, onder meer, uitgebreid met een bijdrage van Thomas von der Dunk, die hij heeft uitgesproken bij de uitreiking van de Lofprijs der Nederlandse taal 2008 aan Linda van den Bergh in Eindhoven op 19 mei 2009. Het boek is een pleidooi voor de herinvoering en/of instandhouding van het Nederlands als taal van het hoger en wetenschappelijk onderwijs op straffe van marginalisering. "Het beschermen van het Nederlands als onderwijstaal heeft niets te maken met voorbijgestreefde taalromantiek en/of taalnationalisme, maar met onderwijskwaliteit in het hoger onderwijs, met gelijke kansen aan iedereen en met het afstemmen van het taalbiotoop van de overgrote meerderheid van de studenten in het hoger onderwijs, tevens het biotoop waarin het grootste deel van hen na hun studie tewerkgesteld zullen worden. Redelijkheid is de boodschap", schrijft Alex Vanneste, hoogleraar Frans en sociolinguïstiek aan de universiteit van Antwerpen, in zijn bijdrage. Het boek kost € 17,- en is te bestellen via www.story.be, de Noord Nederlandsche boekhandel of via de reguliere boekhandel.

19 maart 2010 - Amsterdam wil dat meer kleuters Engels leren. De gemeente betaalt leerkrachten die Engels geven op de basisschool, zo meldt het Parool. In Amsterdam brengen nu vijf basisscholen kleuters (groep 1 en 2) al Engels bij. De gemeente wil het aantal scholen verdubbelen dat Engels al vanaf de kleuterklassen aanbiedt.
De gemeente-organisatie dienst Maatschappelijke Ontwikkeling is samen met het Europees Platform op zoek naar scholen die daar tijd en leerkrachten voor vrij willen maken. De gemeente betaalt de opleiding van de leerkrachten. Alleen scholen waar de kwaliteit van het gewone onderwijs al uitstekend is, mogen aan het project meedoen."Meer investeren in onderwijs is altijd goed, maar laten ze eerst eens de Nederlandse taal goed machtig zijn in lezen, uitspreken en schrijven. Als daar extra geld voor uitgetrokken wordt ben ik het er helemaal mee eens. Het Engels verziekt al genoeg onze taal." reageert een lezer.
Vorig week pleitte D66-leider Alexander Pechtold nog voor meer aandacht voor de Engelse taal op basisscholen. Pechtold is met dat pleidooi bezig een recent aandachtspunt van zijn partij te profileren. Vorig jaar stelde het gemeenteraadslid Paternotte voor om Amsterdam tweetalig te maken. Die poging sneefde maar later kreeg hij de Amsterdamse wethouder Asscher (PvdA), op een deelpunt, mee, die verordonneerde dat in het Amsterdamse stadsvervoer de aankondigingen tweetalig zijn. Eerder heeft D66-Kamerlid mevrouw Lambers-Hacquebard er voor gezorgd dat volledig Engelstalig onderwijs in Nederland, het zogeheten IB, toegankelijk is voor alle Nederlandse leerlingen, waar die opleiding eerder beperkt toegankelijk was. In een grijs verleden heeft een andere D66-prominent, de inmiddels overleden Aad Nuis, er, mede, voor gezorgd dat er in de wet op het hoger en wetenschappelijk onderwijs (WHW) een taalclausule werd opgenomen, waarin gesteld wordt dat Nederlands de voertaal is het hoger onderwijs in Nederland. Die clausule wordt inmiddels door de Nederlandse universiteiten met voeten getreden, met de Maastrichtse universiteit van ex-onderwijsminister Jo Ritzen voorop. Het pleidooi van, toen nog, minister Jo Ritzen om op de universiteiten meer Engels toe te staan, was de directe aanleiding voor Nuis te streven naar opname van een taalclausule in de WHW.

20 februari 2010 - Twee weken nadat de Nederlandse minister van binnenlandse zaken Guusje ter Horst (PvdA) heeft aangekondigd het Nederlands in de grondwet te verankeren, hebben de PvdA-ministers hun ontslag aangeboden. Twistpunt was het al of niet aanvaarden van een nieuwe NAVO-missie in Uruzgan (Afghanistan). Er van uit gaand dat premier Balkenende er nu dan toch niet meer in slaagt zijn kwakkelende kabinet op de been te houden, betekent dat dat de grondwetswijziging, noodgedwongen, op de lange baan zal worden geschoven. Zoals eerder gemeld kan een grondwetswijziging, na aanvaarding van de voorstelwet, pas in een volgende zittingsperiode van de Staten-Generaal (Eerste en Tweede Kamer) worden aangenomen. Een demissionair kabinet zal geen wijzigingsvoorstel indienen.

12 februari 2010 - Het gaat er naar uitzien dat het kabinet Balkenende IV werk gaat maken van de verankering van het Nederlands in de grondwet. Volgens het persbureau ANP heeft de ministerraad vandaag besloten de grondwetswijziging ter hand te nemen. Het kabinet wil daarmee zeker stellen dat het gebruik van het Nederlands niet in de verdrukking komt nu er in ons land steeds meer talen worden gesproken. Vooral het Engels wint terrein, stelt het kabinet vast. Dat komt omdat er steeds meer contacten zijn met het buitenland en er meer buitenlanders hier komen wonen, zo meldt het ANP.
Een wijziging van de Nederlandse grondwet heeft nogal wat voeten in de aarde. Eerst moet bij gewone meerderheid van de Staten-Generaal een voorstelwet tot wijziging van de grondwet worden goedgekeurd. Een nieuwe Staten-Generaal behandelt dan de grondwetswijzging, die niet meer geamendeerd kan worden en waarvoor een tweederde meerderheid vereist is. Omdat de Kamer na het aannemen van de voorstelwet ontbonden moet worden, worden grondwetswijzigingen vrijwel altijd aan het eind van een zittingsperiode in behandeling genomen.
Bron: ANP, Wikipedia

9 februari 2010 - AH-directeur Dick Boer heeft laten weten de Sofprijs der Nederlandse taal 2009 niet in ontvangst te zullen nemen. Boer plaatst zich daarmee in een inmiddels steeds langer wordende rij van Sofprijsweigeraars. AH werd door leden van de sN-schrijfgroep in november met overweldigende meerderheid tot de SOF van de maand november gekozen. Bezoekers kozen AH vervolgens tot SOF van 2009.
Steen des aanstoots was de opdruk op de nieuwe Euroshopper-verpakking, waarop Engels overheerst en Nederlands slechts met de loep valt te ontwaren. Het vakblad Distrifood schreef: "Het Euro Shopper-merk van Albert Heijn krijgt een nieuw ontwerp. Opvallend is dat daarop het product in het Engels wordt benoemd. Frozen Peas, Orange en Dutch Spices Cookies, de AH-klant die zoekt naar de goedkoopste diepvriesdoperwten, sinas of speculaas zal er even aan moeten wennen. De Engelse namen zijn een gevolg van de nieuwe internationale Euro Shopper-verpakking die Albert Heijn-directeur Dick Boer maandag presenteerde."
Zoals gemeld staat het Nederlands er nog wel op volgens Distrifood, maar alleen leesbaar voor mensen die er met hun neus bovenop gaan staan of een verrekijker hebben. AH voldoet daarmee, mondjesmaat, aan de wetgeving die een Nederlands opschrift vereist, maar de nieuwe verpakking is natuurlijk een belediging voor de Nederlandse klanten van de Zaanse grootgrutter.

1 februari 2010 - De Vrije Universiteit is door bezoekers van de webstek van de stichting Nederlands uitgeroepen tot winnaar van de Lofprijs der Nederlandse taal 2009. De VU uit Amsterdam constateerde bij haar studenten een gebrekkige kennis van de Nederlandse taal en achtte het nodig de eerstejaars aan een taaltoets te onderwerpen. Het is een wat dubieuze lof, omdat de Amsterdamse universiteit daarmee eigenlijk zegt dat de middelbare scholen en misschien ook wel basisscholen in Nederland falen in hun opdracht hun leerlingen behoorlijk Nederlands bij te brengen. De VU won de prijs vóór de universiteit van Gent, die genomineerd was omdat deze Vlaamse universiteit, in afwijking van de meeste Nederlandse universiteiten, nadrukkelijk streeft naar een versterking van het Nederlands als taal van de universiteit. Gent beroept zich daarbij op het zogeheten Bologna-akkoord (voor Nederlandse universiteiten is die overeenkomst tussen 30 Europese onderwijsministers uit 1999 om het Europese tertiaire onderwijs te stroomlijnen juist een alibi om hun curriculae drastisch te verengelsen). Op de derde plaats eindigde het initiatief van 14 Nederlandse hoogleraren om er bij onderwijsminister Plasterk op aan te dringen het Nederlands aan de Nederlandse universiteiten weer zijn (wettelijke) rechtmatige eerste plaats te geven.
De bezoekers van de webstek van de stichting Nederlands konden kiezen uit elf kandidaten die in de loop van 2009 door de schrijfgroep van sN waren uitverkozen tot Lof van de maand. In het eerste jaar dat de prijs werd uitgereikt (2004) was die voor de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Het vorig jaar ging de Lofprijs naar Linda van den Bergh. Eerdere winnaars waren Thomas von der Dunk, Gerrit Komrij en de ChristenUnie.
De Sofprijs der Nederlandse taal 2009 gaat naar Albert Heijn/Euroshopper. Albert Heijn werd in november 2009 de Sof van de maand vanwege zijn nieuwe verpakking van het goedkope merk EuroShopper. Engels komt groot op de verpakking, het Nederlands staat er voortaan alleen nog maar in priegellettertjes op. Microsoft, met zijn ver doorgevoerde verengelsing in de klantbehandeling, werd tweede en Etienne Schouppe, de Belgische staatssecretaris die de Hop&Shop-dag bedacht, werd derde. De bezoekers van de webstek van de stichting Nederlands konden kiezen uit twaalf kandidaten die in de loop van 2009 door de schrijfgroep van sN waren uitverkozen tot Sof van de maand.
Het vorig jaar ging de Sofprijs naar de Nederlandse minister Plasterk, vanwege zijn weigering de taalclausule in de wet op het hoger en wetenschappelijk onderwijs te handhaven, die stelt dat Nederlands de voertaal is aan de Nederlandse universiteiten. Plasterk liet weten dat hij de prijs niet in ontvangst wilde nemen. Ook de Sofprijswinnaar van 2007, minister-president Jan-Peter Balkenende, bedankte voor de Sofprijs. Eerdere winnaars van de Sofprijs der Nederlandse taal waren, onder meer, het ministerie van economische zaken, Karla Peijs en Neelie Kroes. Ook de laatste twee weigerden de prijs in ontvangst te nemen. Minister Van der Hoeven nam, als vertegenwoordiger van het ministerie van economische zaken, de Sofprijs 2006 wél in ontvangst. De Sofprijs is door sN nadrukkelijk bedoeld als aanmoedigingsprijs: Let op uw taal.
De Lof- en de Sofprijs worden jaarlijks uitgereikt aan een organisatie of persoon in Nederland of Vlaanderen die zich het jaar eraan voorafgaand het verdienstelijkst heeft gemaakt voor de Nederlandse taal respectievelijk aan de persoon of organisatie die, bewust of onbewust, de Nederlandse taal ernstig te kort heeft gedaan. De plastieken van Puk de Hondt, die verbonden zijn aan de prijs, zullen aan de winnaars persoonlijk worden overhandigd.

8 januari 2010 - Het was al duidelijk dat de Nederlandse minister voor, onder meer, wetenschappelijk onderwijs de Sofprijs 2008 niet in ontvangst wilde nemen. Na een hoop heenenweergemeel kwam in de loop van december dan eindelijk zijn verlossende woord . Hij acht het niet zijn plicht rectores magnifici er op te wijzen dat Nederlands de voertaal bij de opening van het academisch jaar dient te zijn. "Daar is het voorschrift dat bepaalt dat "onderwijs wordt gegeven en de examens worden afgenomen in het Nederlands" niet van toepassing.", schrijft Plasterk. SN heeft de minister laten weten dat hij de prijs heeft gekregen omdat hij juist díe regel niet wenst te handhaven en er daarmee blijk van geeft lak aan de wet en het Nederlands te hebben.

24 november 2009 - De stichting Nederlands was op 21 november met een kraam aanwezig op de informarkt op het congres van het genootschap Onze Taal in het Beatrixgebouw van de Jaarbeurs in Utrecht. In de koffiepauze kreeg OT-beschermvrouwe prinses Laurentien de nieuwe woordenlijst aangeboden. Er was bij de begeleiders van de prinses enige verwarring over de locatie van de sN-kraam, zodat de prinses eerst naar de buren van het Ampzing-genootschap werd geloodst. Het genootschap nam de gelegenheid te baat haar de doos Kind noch cry te schenken. Er was veel belangstelling van de congresgangers voor de konterfeitsels van de stichting, onder meer affiches van Eric Coolen van het eerdergenoemde genootschap, maar geen van hen liet zich verleiden met de Sofprijs op de foto te gaan. Het lag in de bedoeling dat de geportretteerde de foto in de vorm van een briefkaart naar Plasterk zou sturen.

13 november 2009 - Speciaal ter gelegenheid van het uitkomen van de nieuwe woordenlijst is er een nieuwe uitgave van de nieuwsbrief uitgekomen. De nb is als pdf-bestand (964 kB) binnen te halen

13 oktober 2009 - De nieuwe woordenlijst Funshoppen in het Nederlands; Woordenlijst onnodig Engels ligt vanaf vandaag in de schappen van de boekwinkel. De door Bert Bakker uitgegeven lijst met zo'n 11 000 vervangers voor 4500 Engelse termen en uitdrukkingen is ook te bestellen bij Onze Taal. Minister Plasterk heeft laten weten het eerste exemplaar niet in ontvangst te kunnen nemen. En passant liet de bewindsman weten ook de Sofprijs niet in ontvangst te zullen nemen. Het boekje zal op het congres van Onze Taal in Utrecht worden aangeboden aan prinses Laurentine, beschermvrouwe van het genootschap.
Aan het boekje is, onder aanvoering van een redactie van vijf mensen, door een groot aantal taalliefhebbers meer dan tien jaar gewerkt. Eerder werden in eigen beheer bij de stichting Nederlands een aantal edities van '... x liever Nederlands' uitgegeven. De laatste uitgave, '2400 x liever Nederlands', dateert uit 2005 en is omarmd, door, onder meer, de redactie van de Vlaamse krant De Standaard, het Nederlandse blad Elsevier en, deels, opgenomen in het nieuwste stijlboek van De Volkskrant.

29 september 2009 - De Vlaamse vereniging De Marnixring heeft een klacht ingediend bij de vaste commissie voor taaltoezicht tegen de Provinciale Hogeschool Limburg in het Belgisch-Limburgse Hasselt. De hogeschool heeft sedert enige tijd zijn gevels 'opgesierd' met Engelse opschriften. Bij de opening van het academisch jaar op 25 september deelden leden van de Marnixkring vlugschriften uit. Het overlegcentrum voor Vlaamse Verenigingen en het Verbond der Vlaamse Academici ondersteunen het protest van de Marnixring. De Marnixring is een in 1968 opgerichte vereniging, die ijvert voor het Nederlands.

14 september 2009 - Ooit had Amsterdam het en hoefde de hoofdstedelijke wijn geen Engelse krans. De vroede vaderen van Neerlands hoofdstad zijn het inmiddels kwijt en vrezen ook dat de toerist, die nog naar Amsterdam wil komen, de weg kwijt raakt. Dus worden de haltes met wetenswaardigheden in het Amsterdamse openbare vervoer in twee talen omgeroepen: Nederlands en Engels. Dat daarmee de vele anderstalige toeristen niet worden bediend (de grootste groep komt uit Duitstalige landen) dringt kennelijk niet tot verantwoordelijk wethouder Asscher door. Overigens was die tweetaligheid een opzetje van D66-gemeenteraadslid Jan Paternotte, die eerder een rigoureuzer voorstel om Amsterdam tweetalig te maken zag sneven. Dat het ook anders kan bewijst het Londense ov-bedrijf dat toeristen in 17 talen de weg wijst (waaronder niet het Nederlands), zonder dat de Londense buschauffeurs hun moerstaal moeten ondertitelen.
Eric Coolen van het Ampzing-genootschap maakte een serie tekeningen van deze hoofdstedelijke uitglijer. Binnenkort zijn die als kaart of als opdruk op een t-hemd te bestellen.

3 september 2009 - Terwijl de rector-magnificus van de Rijksuniversiteit Groningen zijn rede bij de opening van het academische jaar in het Nederlands hield, zal prof.dr.ir. Hans van Duijn, rector magnificus van deze technische universiteit, zijn toespraak op 7 september a.s. in het Engels houden. Andere sprekers bij deze plechtigheid, die het motto 'The world is yours' heeft meegekregen, zijn de Nederlanders prof.dr.Rinnooy Kan, voorzitter van de Sociaal-economische Raad, en de ruimtevaarder André Kuijpers. Van diverse zijden is protest aangetekend bij de rector-magnificus vanwege de gebruikte taal bij deze plechtigheid.
Bron: TU/e

2 september 2009 - De rector-magnificus van de Rijksuniversiteit Groningen, Frans Zwarts, heeft de opening van het academische jaar in Groningen geopend met een rede in de landstaal, zij het niet van harte, zo constateerde een vertegenwoordiger van de stichting Taalverdediging die de openingssessie bijwoonde. Volgens TV-correspondent Johan Derks viel Zwarts veelvuldig terug op, onvertaalde, Engelse citaten. Weliswaar begon hij in het Nederlands, maar een van zijn eerste zinnen was The challenge may be our salvation waarna hij in het Engels een minutenlange weergave gaf van delen van een toespraak van president Obama voor de Nationale Academie van Wetenschappen in de VS, zo bericht Derks uit Groningen. Zwarts ging in zijn toespraak vooral in op de klimaatcrisis en de bijdrage die het RUG-instituut Energy Delta Research Centre kan leveren aan de oplossing van die crisis. Belangrijk, zo betoogde Zwarts, is niet de techniek, maar de houding van de mens tegenover deze 'uitdaging'.

29 juli 2009 - De voor maandag 31 augustus in Groningen aangekondigde demonstratie gaat niet door. Oorspronkelijk zou de opening van het academisch jaar van de Rijksuniversiteit Groningen op die dag in het Engels worden gehouden. De stichting Taalverdediging tekende protest aan bij de rector-magnificus van de RUG Frans Zwarts. Tevens kondigde de stichting aan bij de opening te gaan demonstreren als Zwarts zijn voornemen zou doorzetten. Inmiddels heeft de rector via zijn secretaresse laten weten bij de opening van het academisch jaar zich toch van het Nederlands te zullen bedienen. De stichting Nederlands ondersteunde de actie van Taalverdediging met, onder meer, het versturen van een oproep te demonstreren aan sN-sympatisanten. Die oproep komt nu te vervallen. Het spandoek 'Voertaal Nederlands' dat Taalverdediging heeft laten maken zal nog niet worden weggeborgen, aldus TV-secretaris Ab Braamkolk. Die kan nog dienst doen bij soortgelijke aangelegenheden, zo stelde hij.

17 juli 2009 - Het heeft even geduurd, maar er is dan toch weer een nieuwsbrief gekomen. De nieuwsbrief bevat, naast op het web reeds gepubliceerde artikelen, ook een artikel van de hand van Daniël Mantione over Gronings onderzoek uit de losse pols, waarop, onder meer, het kabinet en de Kamer der besluiten baseert met betrekking tot de proeven met 'Engelse onderdompeling' op de basisschool. Daarnaast wordt in de nieuwsbrief aandacht besteed aan recente wisselingen in het sN-bestuur. Daniël is lid geworden van het sN-bestuur. GJ van Veggel is de nieuwe secretaris van sN. Die functie is na het afscheid van Peter Fagg enige jaren vacant geweest. Aan de andere kant heeft Kees Vermeij afscheid genomen van het stichtingsbestuur waar hij sedert de oprichting in 1999 (als de stichting Natuurlijk Nederlands) bestuurslid is geweest. Kees blijft nog wel meewerken aan de woordenlijstgroep, die eind dit jaar met een nieuwe editie zal uitkomen.

8 juli 2009 - Het CDA wil dat de minister van binnenlandse zaken Guusje ter Horst nu eens op de proppen komt met een voorstel om het Nederlands als bestuurs-, cultuur- en omgangstaal in de grondwet vast te leggen. Maanden geleden had ze beloofd direct zo'n voorstel in te dienen, maar Tweedekamerlid Jan Schinkelshoek van het CDA heeft nog niets gezien, aldus meldt de Telegraaf van 8 juli.
Volgens de krant heeft het Kamerlid schriftelijke vragen aan Ter Horst gesteld om haar tot meer haast te manen. "Ik weet niet waar het wachten op is", stelde Schinkelshoek volgens het dagblad. Bij de formatie van het kabinet in 2007 is afgesproken dat de positie van het Nederlands in de grondwet wordt verankerd. Het lijkt er op dat Ter Horst nu pas een staatscommissie aan het werk zet die zich over de grondwet gaat buigen. Schinkelshoek wil niet dat een voorstel voor een grondwettelijke verankering van het Nederlands daardoor op de lange baan wordt geschoven. Overigens is het wettelijk vastgelegd dat een grondwetswijziging pas in een volgende zittingsperiode van de Kamer definitief kan worden ingevoerd, omdat niet de huidige maar een nieuwe Staten-Generaal (Eerste plus Tweede Kamer) zich over de grondwetswijziging mag uitspreken. Voor wijziging is een tweederde meerderheid van de gezamenlijke Eerste en Tweede Kamer nodig. De laatste grote grondwetsherziening van 1983 had een aanlooptijd van twaalf jaar. Die herziening was echter aanzienlijk ingrijpender dan de onderhavige. Naast het Nederlands zal ook de positie van het Fries in de grondwet worden vastgelegd.

30 juni 2009 -14 hoogleraren hebben in een brief aan onderwijsminister Ronald Plasterk gepleit voor een stevige positie van het Nederlands in het academisch onderwijs. Het veertiental erkent de positie van Engels als taal van de wetenschap, maar vindt daarnaast dat het wetenschappelijke, culturele en maatschappelijke belang van Nederland en alle Nederlanders gediend is met het voortbestaan van het Nederlands als voertaal van de wetenschap. De hoogleraren bepleiten bij Plasterk concrete maatregelen die een goed verankerde positie van het Nederlands op de universiteiten waarborgen. Zij verwijzen daarbij naar het KNAW-rapport Nederlands tenzij... uit 2003 en een recent artikel van akademiehoogleraar Pieter Muysken in NRC Handelsblad van 15 mei. De briefschrijvers zijn gaarne bereid met de minister te overleggen hoe een en ander gestalte zou kunnen krijgen.

26 mei 2009 - Kids worden weer kinderen en sale weer uitverkoop. Komend najaar komt bij Prometheus "Funshoppen in het Nederlands. Woordenlijst onnodig Engels" uit, de opvolger van de in 2005 door de stichting Nederlands in eigen beheer uitgegeven woordenlijst"2400 x liever Nederlands". Dit boek biedt ruim 11.000 vervangers voor 4500 Engelse woorden en uitdrukkingen die veel en onnodig in het Nederlands worden gebruikt. De vervangers passen bij uiteenlopende conteksten en verschillende smaken. Formeel of speels, bekend of verrassend, er is altijd een geschikte vervanger te vinden. Doe onnodig Engels in de (zomer)opruiming, ga pretwinkelen in het Nederlands, is de slagzin waarmee het boek door de uitgever aan de m/v gebracht gaat worden.

18 mei 2009 - Op maandag 18 mei heeft Lofprijswinnares Linda van den Bergh uit handen van oud-Lofprijswinnaar Thomas von der Dunk de stoffelijke blijken van dat eerbetoon in de Zwarte Doos in Eindhoven in ontvangst genomen. Linda zei bij die gelegenheid dat haar succesvolle protest tegen het gebruik van Engels bij haar eigen diploma-uitreiking niet zal beklijven. De Radboud-universiteit heeft laten weten dat de diploma-uitreiking aan afgestudeerden in de gedragswetenschap voortaan 'gewoon' weer in het Engels zal zijn, omdat het een Engelstalige opleiding betreft. Haar nieuwe 'baas', prof.dr.Wim Jochems, betoogde tijdens het minisymposium dat was georganiseerd rond de prijsuitreiking, dat er in Nederland nauwelijks gedegen onderzoek is gedaan naar de effecten van het verengelsen van de Nederlandse universiteiten. Het invoeren van het Engels als lestaal wordt volgens onderwijskundige Jochems dan ook voornamelijk onderbouwd door vage stellingen. SN-bestuurslid Jan Roukens betoogde dat de Nederlandse universiteiten wat het gebruik van het Engels in Europa ver aan kop gaan. Volgens een vrij recent onderzoek van de ACA te Brussel (Academic Cooperation Association; een organisatie die de internationalisering van de academia voorstaat), wordt zo'n 25% van al het onderwijs in het Nederlands hoger onderwijs, dat is inclusief het hbo, in het Engels gegeven. Nummer twee op die ranglijst, Finland, komt nog niet tot de helft. In Zuid-Europa wordt Engels nauwelijks in het universitair onderwijs als lestaal gebruikt. Volgens het sN-bestuurslid onderbouwt deze studie allerminst de in Nederland vaak gehoorde stelling dat verengelsing van het universitair onderwijs extra buitenlandse studenten aantrekt.
Ook Thomas von der Dunk, het vorig jaar winnaar van de Lofprijs, hekelde in zijn bijdrage de gebrekkige argumentatie van de Nederlandse onderwijsbestuurders. Het gebruik van het Engels heeft niet zozeer wetenschappelijke als wel bedrijfseconomische gronden, vindt hij. Het is volgens Von der Dunk een utopie te denken dat het Nederlandse Engels briljante studenten naar Nederland zal lokken. Nederlandse universiteitsbestuurders halen, ondanks verhalen over bijspijkercursussen Nederlands voor studenten, hun neus op voor de landstaal, zo stelt de publicist vast.
Uitzending EenVandaag

8 april 2009 - Tijdens een discussie over vreemde talen in het onderwijs hebben de fracties van CDA, SP en PVV, samen de helft van de Tweede Kamer, zich kritisch uitgelaten over de verengelsing van het hoger onderwijs, zo meldt NRC Handelsblad. Het CDA heeft begrip voor Engelstalige masters (tweede tweefaseopleiding ) op technische of landbouwuniversiteiten, maar vraagt zich af of masteropleidingen Nederlands recht ook in het Engels moeten. De SP is niet enthousiast over het fenomeen dat studenten soms geen Nederlandstalige master meer kunnen kiezen. De PVV vreest dat het Nederlands in het hoger onderwijs verwordt tot een boerendialect.
De verengelsing van het hoger onderwijs is de laatste jaren sterk toegenomen. Zo zijn alle 46 tweedefaseopleidingen van de Universiteit Maastricht in het Engels, op Nederlands recht na. Aan de Universiteit van Amsterdam worden 105 van de 170 tweedefaseopleidingen in het Engels gegeven. In Utrecht zijn dat er 89 van de 196.
Boris van der Ham van D66 vindt het geen enkel probleem dat steeds meer opleidingen in het Engels zijn, gezien het buitenlands toptalent dat Nederland hiermee kan strikken. De krant meldt niet op welke toptalenten Van der Ham doelt. Volgens het artikel vinden de PvdA en de VVD dat ook op andere schooltypen meer aan Engels gedaan moet worden. Een vak als aardrijkskunde zou volgens deze partijen op de basisschool best in het Engels gegeven mogen worden. VVD-Kamerlid Ineke Dezentjé Hamming wil dat er, vanwege de matige resultaten met Engelse les op de basisschool, speciale vakdocenten worden aangetrokken. De drie eerder genoemde partijen zijn mordicus tegen een grotere plaats voor Engels op de basisschool. Zij vrezen dat de aandacht voor Engels ten koste zal gaan van de basisvaardigheden Nederlands en rekenen.
Ook de commissie Dijsselbloem, die vorig jaar de recente vernieuwingen in het Nederlandse onderwijs doorlichtte, stelde in haar advies dat het basisonderwijs zich vooral op die basisvaardigheden moet concentreren. Met die adviezen is, overigens, tot op heden weinig gedaan. Vlak na het uitkomen van het rapport van de Kamercommissie, kwam de Nederlandse Onderwijsraad al weer met een advies om op de basisschool al in groep 3 en 4 te beginnen met lessen in het Engels. Volgens staatssecretaris Sharon Dijksma, verantwoordelijk voor het basisonderwijs, staat het Nederlands helemaal niet onder druk in het basisonderwijs, aldus NRC Handelsblad.

® Uitgave van de stichting Nederlands