16 januari 2012 - Vanaf vandaag kun je weer stemmen op jouw favoriete LOF- en SOF-kandidaat van 2011. De stemnming sluit op maandag 6 februari 2012 om 24.00 uur.

30 november 2011 - Het CDA vindt dat opleidingen in principe Nederlandstalig moeten zijn, tenzij er goede redenen zijn om daarvan af te wijken. Het is nu te gewoon om in het Engels les te geven. Waarom zouden Nederlandse studenten met een Nederlandse docent die uiteindelijk in Nederland gaan werken in gebrekkig Engels les moeten krijgen als ze ook gewoon Nederlands kunnen spreken, vroeg CDA-Kamerlid Jack Biskop tijdens het debat over de onderwijsbegroting. Harm Beertema van de PVV was het hier roerend mee eens. Want de meeste studenten gaan uiteindelijk werken in Tietjerksteradeel, Appelscha en Roodeschool en niet in exotische oorden als Rio de Janeiro (waar ze overigens ook geen Engels spreken). Dee VVD aarzelde en vroeg een toelichting. Wat wilde het CDA nu precies met deze verklaring? Als studenten voor hun toekomstige baan goed Engels moeten kunnen spreken en schrijven, mag de opleiding dan in het Engels worden gegeven? Jawel, vond Biskop, maar het moet geen automatisme zijn. Doe het alleen als het moet.
GroenLinks vond dit nogal bekrompen klinken. Als docenten in steenkolenengels lesgeven, is dat inderdaad een probleem, maar dan moeten die docenten worden bijgeschoold tot ze fatsoenlijk in het Engels kunnen lesgeven. "Al gaat het met de euro niet zo goed, de toekomst van Nederland ligt toch echt in Europa. En of de heer Beertema dat nu leuk vindt of niet, daarin zal Engels een grote rol spelen." In de wet staat al dat het hoger onderwijs in principe Nederlandstalig moet zijn, tenzij de instelling goede redenen heeft om daarvan af te wijken. "Het instellingsbestuur moet een deugdelijk onderbouwde gedragscode opstellen", aldus Zijlstra in een brief die hij twee weken geleden aan de Tweede Kamer stuurde. Verder bemoeit hij zich er niet mee. Universiteiten en hogescholen mogen van hem zelf hun taalbeleid bepalen. De stichting Nederlands had de staatssecretaris een brief gestuurd naar aanleiding van het verbod van een Nijmeegse hoogleraar een afstudeerscriptie in het Nederlands te schrijven. De stichting is niet erg tevreden met het antwoord van Zijlstra en overweegt verdere stappen.
Bron: HOP

15 november 2011 - Ger Groot, hoogleraar filosofie en literatuur aan de Radboud-universiteit te Nijmegen, is de Lof van de maand oktober geworden. Hij werd daartoe uitverkoren door de schrijfgroep van de stichting Nederlands voor zijn pleidooi in Trouw van 22 oktober j.l. het Nederlands aan de universiteiten zijn rechtmatige plaats terug te geven. Groot vraagt zich af hoe slim het eigenlijk is om buitenlandse studenten Engelstalig onderwijs te bieden. Volgens de hoogleraar, die in Parijs studeerde, onthouden we hun zo iets heel wezenlijks: "De ontdekking van een andere cultuur en dus vrijwel altijd een andere taal."
Maandelijks kiest de sN-schrijfgroep een MaandLof en een MaandSof. De winnaars worden door de schrijfgroepers geloofd resp. gelaakt en dingen begin volgend jaar mee naar de Lofprijs c.q. Sofprijs der Nederlandse taal 2011. De organisatie Time Out werd de MaandSof voor haar The Best of Amsterdam Award 2011. De bijbehorende webstek is geheel in het Engels.

25 oktober 2011 - De opschriften op de verpakking van Euroshopper bij Albert Heijn zullen vaker in het, waarneembaar, Nederlands zijn. Dit kwam naar voren tijdens een gesprek tussen de directie van AH en een delegatie van de stichting Taalverdediging. Deze 'vernederlandsing' geldt voor producten die niet worden uitgevoerd, maar louter bedoeld zijn voor de Nederlandse markt. Volgens de stichting geldt dat voor veel Euroshopper-artikelen. AH is niet van plan het Nederlands op te waarderen op de producten die wél bestemd zijn voor andere landen. De stichting ving bot op haar verzoek Nederlands op typisch Nederlandse ES-exportproducten de voorrang te geven.
Taalverdediging heeft de afgelopen periode enkele malen gedemonstreerd tegen het verdwijnen van het Nederlands van Euroshopper. AH voerde kostenbesparing op als argument voor het 'kleineren' van het Nederlands op de verpakking. Dat argument lijkt met deze taalbeleidwijziging onderuit te worden gehaald. De verandering zal gaandeweg worden doorgevoerd.

26 september 2011 - - In Vlaanderen is grote oppositie tegen de voorstellen om Brussel-Halle-Vilvoorde te splitsen. Deze zogeheten BHV-kwestie is al sedert de vaststelling van de taalwet in de jaren '60 een heet hangijzer in België. De OVV, de overkoepelende organisatie van Vlaamse verenigingen, stelt dat het principe-akkoord van kabinetsformateur Elio di Rupo over de gedeeltelijke splitsing van BHV schadelijk is voor Vlaanderen, voor het vreedzaam samenleven in ons land, maar ook voor de democratie en voor de openbare financiën. Het OVV deelt de euforie in bepaalde media en partijen over deze "vuile splitsing" niet. De organisatie vreest dat het apart zetten van de zes zogeheten faciliteitengemeenten rond Brussel de kans op annexatie door de hoofdstad versterkt. Volgens de OVV, die voorstander is van een zelfstandig Vlaanderen, zijn dergelijke akkoorden een ramp voor Vlaanderen en voor de democratie. Zij roept alle Vlaamse politici op tegen de principeovereenkomst te stemmen.
België is al meer dan een jaar bezig met de formatie van een nieuw federaal kabinet. Daarnaast hebben de beide landsdelen en Brussel een eigen regering, evenals het Duitstalige gebied in Oost-België rond Eupen. Ook is er een apart bestuurslichaam voor de franstalige gemeenschap. In de zogeheten faciliteitengemeenten hebben franstaligen bepaalde taalfaciliteiten en kunnen zij op franstalige partijen in Brussel stemmen. Er zijn geen gemeenten in Wallonië waar Vlamingen dergelijke faciliteiten genieten.

20 september 2011 - Lei van den Beucken wil via een petitie de naam Health Campus van de bewegwijzering rond Boxmeer verdrijven. Nu denkt deze Oost-Brabantse gemeente mooie sier te maken met de armzalige aanduiding van een terrein, waarop toch vooral het plaatselijke Maasziekenhuis de belangrijkste 'bewoner' is. "Kennelijk is het Nederlands in ons land niet meer als voertaal gewenst.", zo meldt Van den Beucken bij zijn petitie. Hij vindt dat een dergelijke verontachtzaming van de landstaal niet past bij de inburgering van medelanders die de overheid zegt na te streven en dat bovendien zo'n Engelse aanduiding lang niet door iedereen is te volgen.
Eerder dit jaar meldde De Gelderlander dat het ziekenhuis niet blij was met de aanduiding op de borden die tot verwarring leidt. De gemeente Boxmeer vindt dat ze het internationale karakter van het medisch bedrijventerrein moet onderstrepen. Er is op dat terrein onder meer ook een kankerkliniek gevestigd.

23 augustus 2011 - Sedert kort is de webbaas van de stichting Nederlands overstag gegaan en kwettert sN nu ook mee in het grote kwekbos dat Twitter wordt genoemd. In de rechterkolom kun je het resultaat zien. Inmiddels heeft sN 125 volgers, maar dat is maar een begin. Als je zin hebt om te kwetteren, kwetter dan mee: tsjilp, tsjilp.

10 juli 2011 - Arno Schrauwers, voorzitter van de stichting Nederlands, legt zijn functie neer. Het voorzitterschap zal voorlopig worden waargenomen door Jan Roukens, momenteel penningmeester in het stichtingsbestuur. Schrauwers heeft het voorzitterschap bekleed sedert 2002, toen hij de hamer overnam van Wim Jansen. Daarvoor had Schrauwers vanaf de oprichting zitting in het stichtingsbestuur als gewoon lid. Voorlopig blijft hij nog wel als webbaas van de sN-stek voor de stichting actief.
(Lees zijn zwanenzang)

29 juni 2011 - "De universiteit heeft niet in strijd met de WHW gehandeld door Engels verplicht te stellen als voertaal voor de eindscriptie van de studie bedrijfskunde." Dit stelt plaatsvervangend secretaris-generaal drs.Marjolein Jansen van het ministerie van onderwijs op een vraag van de stichting Nederlands of het taalverbod van de Radboud-universiteit niet in strijd is met de taalclausule in de wet op het hoger en wetenschappelijk onderwijs die stelt dat Nederlands de voertaal is aan de Nederlandse universiteiten. Volgens Jansen kent die wet uitzonderingen op die regel. De radboud-universiteit heeft volgens haar netjes voldaan aan die wet door die op te nemen in een gedragscode. Dat daarmee de uitzondering regel wordt, waardoor het verboden wordt een scriptie in de voertaal te schrijven, lijkt de adjunct te ontgaan. Zij stelt dat de universiteit de eis van groot belang vindt in verband met de internationale concurrentiepositie van Nederland op het gebied van onderwijs en onderzoek.

24 juni 2011 - De Tweede Kamer lijkt wel wat te voelen voor het idee van de Onderwijsraad om Engels in de eindtoets van de basisschool op te nemen. Het idee krijgt van onderwijsminister Maria van Bijsterveldt zelfs haar warme support, aldus de Volkskrant. Tijdens overleg tussen de minister en de Kamer over het basisonderwijs, bleek dat de meeste Kamerleden zich kunnen vinden in de analyse van de Onderwijsraad, dat Engels steeds belangrijker wordt voor de internationale arbeidsmarkt en dat een vroege en goede start bij het aanleren van die taal op het basisonderwijs bijdraagt aan het halen van een hoog niveau. Van Bijsterveldt vond wel dat het Engels van de onderwijzers in het algemeen beneden peil is. Reden voor Boris van der Ham (D66) om te pleiten voor meer aandacht voor het Engels op de Pabo. Enkele Kamerleden waren bang dat met deze extra taak wel erg veel 'op het 'bordje' van de Pabo's werd gelegd. Ook zou het toetsen van Engels niet ten koste mogen gaan van de wereldoriëntatietoetsing.
Zie ook Reactor

7 juni 2011 - De directie van Radio Nederland Wereldomroep wil de Nederlandstalige activiteiten drastisch inperken. Volgens algemeen directeur Jan Hoek moet de Wereldomroep zich toeleggen op Dutch values en free speech. Volgens medewerkers van de Nederlandse afdeling zou daarmee in feite één van de kerntaken van de Wereldomroep worden opgeheven: het informeren van Nederlanders in het buitenland. De medewerkers vinden dit een onterechte en onbegrijpelijke keuze. Volgens de medewerkers biedt de Wereldomroep unieke Nederlandstalige informatie via radio en internet die andere Nederlandse media niet geven, over, bijvoorbeeld wonen en werken in het buitenland, emigratie, remigratie, regelgeving, paspoortkwesties, internationaal zaken doen en stemmen in het buitenland. De radioprogramma's en webstek zijn er vooral voor uitlandige Nederlanders, (nieuwe) emigranten en gepensioneerden in het buitenland. Het gaat daarbij nu al om ruim anderhalf miljoen Nederlanders, terwijl dat aantal nog steeds stijgt, aldus de medewerkers, die actie gaan voeren tegen de plannen van Hoek.

27 mei 2011 Martine Tanghe heeft op donderdag 26 mei in het Vlaams Parlement de Lofprijs der Nederlandse Taal 2010 in ontvangst genomen. De volgens het Vlaamse Nieuwsblad 'bizarre' prijs, bestaand uit een door Eric Coolen ontworpen en Machaëla Bijlsma gemaakte poef met de Nederlandse oertekst "Hebban olla uogula...", kreeg zij voor haar subtiele blijk van afkeuring tijdens het voorlezen van een nieuwsbericht over een nieuw Vlaams overheidsinitiatief dat een Engelse naam had gekregen. Tanghe stelde in haar dankwoord dat ze zich niet beschouwt als taalpurist. "Ik ben absoluut geen fundamentalist als het over taal gaat, ik ben absoluut geen taalpurist. Maar ik vind het wel fijn dat de prijs uit Nederland komt. Ik probeer altijd helder en duidelijk te spreken en wil verstaan worden in heel België én in Nederland."
De Vlaamse minister voor leefmilieu, natuur en cultuur Joke Schauvliege benadrukte in haar feestrede het belang van Nederlands als kostbaar cultuurbezit en stelde dat de overheid er alles aan zal moeten doen dat dit kostbare bezit maximaal kan worden gebruikt. SN-bestuurder Jan Roukens stelde de achteloze houding van de Nederlandse overheid aan de kaak met name waarom het gaat om het taalgebruik in het hoger en wetenschappelijk onderwijs. Marcel Cels, voorzitter van ANV Vlaanderen vzw, ging in op de positie van het Nederlands in Belgiëe, die nu niet bedreigd wordt door het Frans, maar door het Engels.
Zie ook de fotoreportage.
Beluister VRT Radio 1: Tanghe en Schrauwers over Lofprijs.
Bekijk het filmverslag van het Ampzing-genootschap dat de bijeenkomst muzikaal opluisterde en verantwoordelijk was voor de Lofpoef:

3 mei 2011 - De stichting Taalverdediging gaat op zaterdag 7 mei een publieksenquête houden bij de vestiging van Albert Heijn in Amsterdam-Noord (Buiksloterplein). Vanaf 13.00 u zullen actievoerders de mening van het publiek vragen over het nagenoeg verdwijnen van het Nederlands van de verpakking van Euroshopper-producten. Vrijwilligers die mee willen helpen, kunnen zich via e-post melden bij de stichting. Albert Heijn weigert de verpakking te voorzien van een duidelijk leesbaar Nederlands opschrift, met als argument de prijs van deze productenreeks zo laag mogelijk te houden. Onlangs zijn ook in Vlaanderen al protesten gerezen tegen het taalbeleid van de Nederlandse kruidenier, waar AH een plaats op de markt probeert te veroveren.

(foto Arno Schrauwers)
15 april 2011 - De Lofprijs der Nederlandse taal 2010 zal op donderdag 26 mei met enig ceremonieel worden overhandigd aan Martine Tanghe in het Vlaams Parlement. De feestrede bij die uitreiking zal worden uitgesproken door Joke Schauvliege, Vlaams minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur. Taalpublicist Wim Daniëls zal zijn visie geven op de taal van de media. Het Haarlemse Ampzinggenootschap zal een speciaal voor deze gelegenheid gecomponeerd Loflied op de taal ten beste geven. Belangstellenden zijn van harte uitgenodigd de bijeenkomst bij te wonen (aanvang 14.30 u).

22 april 2011 - Van 17 tot en met 19 juni zal in het Tropentheater in Amsterdam voor het eerst het Festival voor het Afrikaans plaatsvinden. Tijdens het festival staat het Afrikaans, de nauw aan het Nederlands verwante taal die in Zuid-Afrika wordt gesproken, centraal. Er staan, onder meer, optredens van schrijver/dichter Breyten Breytenbach, schrijver Etiënne van Heerden en zanger/dichter Gert Vlok Nel op het programma. De toneelduo's Gideon van Eeden & Louise van Wingerden en Calvin Ncqaku & Themba Ndimande geven in hun stukken een inkijkje in het hedendaagse Zuid-Afrika.

15 april 2011 - De College van Beroep van de Nijmeegse Radboud-universiteit heeft een studente bedrijfskunde verboden haar scriptie in het Nederlands te schrijven. Volgens de onderwijs- en examenregelingen moeten scripties in het Engels geschreven worden. Ad van Deemen, voorzitter van de examencommissie, is tevreden over de uitspraak van de beroepscommissie, zo blijkt uit een bericht op de webstek van de universiteit. "Eerder zijn verzoeken om de scriptie in het Nederlands te schrijven op verkeerde gronden gehonoreerd. SInds ik in november voorzitter van de examencommissie ben, zijn al die verzoeken afgewezen." De studiebegeleider van de studente, die onderzoek gedaan had in een ziekenhuis dat gevraagd had de scriptie in het Nederlands te schrijven, had met een brief aan de beroepscommissie het verzoek van zijn leerling ondersteund. "Bijzonder vervelend", noemde Van Deemen dat voor de commissie van beroep.

27 maart 2011 - De Hema, winnaar van de Sofprijs der Nederlandse taal 2010, weigert die prijs in ontvangst te nemen. "Gezien de verdere internationalisering van ons bedrijf en daarmee de noodzaak om een meer internationaal aansprekend productopschrift te hanteren, is de reden dat we de aangeboden aanmoedigingsprijs niet in ontvangst zullen nemen.", schrijft René Repko, marketingdirecteur van het winkelbedrijf. Die internationalisering ligt volgens Repko ten grondslag aan de keuze om opschriften op producten in het Engels te vermelden. Hij stelt dat de productaanduiding in Nederland ook altijd in het Nederlands is, zij het in een kleiner lettertype, hetzelfde argument dat ook Albert Heijn het vorig jaar gebruikte bij de verdediging van het nagenoeg verdwijnen van het Nederlands van de verpakking van de Euroshopperproducten. Opmerkelijk is dat de Hema geen vestigingen heeft in Engelstalige landen. De Hema zet de inmiddels lange traditie voort van Sofprijswinnaars die weigeren die prijs in ontvangst te nemen.

16 maart 2011 - Tweetaligheid kan ons brein ernstig in verwarring brengen. Dit stelt de Nijmeegse onderzoeker Ian Fitzpatrick (1981) die heeft gekeken naar de gevolgen van tweetaligheid voor onze hersenen.
Er zijn nogal wat Nederlanders die graag een handje Engels door hun Nederlands gooien. Premier Rutte is daar een prominent voorbeeld van (zie ook eerder bericht). Fitzpatrick onderzocht hoe hersenen van mensen die Engels als tweede taal hebben geleerd, deze tweetaligheid verwerken. Hij mat de hersenactiviteit van proefpersonen terwijl zij naar gesproken woord uit die tweede taal luisterden. Woordbetekenissen uit zowel de geleerde tweede taal als uit de moedertaal werden actief bij het horen van een zin uit de tweede taal. Bij bijvoorbeeld de zin 'His cat was his favourite pet' wordt eerst de tweede taal geactiveerd door de Engelse context, zodat 'pet' wordt begrepen als 'huisdier' en pas daarna komt de moedertaal aan de beurt die het woord 'pet' herkent in de betekenis van hoofddeksel. De verwerking van taal is, niet opmerkelijk, afhankelijk van de context. Het brein houdt zo lang mogelijk opties open uit beide talen en overweegt daarmee meerdere woordbetekenissen. Er is wel degelijk sprake van interactie tussen talen. In het brein is opgeslagen welke woorden bij welke talen horen, waardoor tweetaligen onderscheid kunnen maken.
Tot zover is als keurig geregeld. Het wordt pas lastiger als er afwisselend, bijvoorbeeld, Engelse en Nederlandse woorden gebruikt worden. Te regelmatig afwisselen van twee talen maakt het begrip van de taal moeilijk, zo stelt Fitzpatrick op basis van zijn onderzoek. Als premier Rutte een zo groot mogelijk publiek wil bereiken met zijn toespraken, dan is het volgens de Nijmeegse onderzoeker niet handig daar al te veel Engels doorheen te mengen, zo stelt hij.

16 maart 2011 - De Nederlandse TaalUnie is benieuwd naar wat Nederlandssprekenden vinden van de activiteiten van deze organisatie, zo ze die al kennen. In deze enquête kan de invuller ook opgeven wat hij/zij nog meer van de TaalUnie verlangt.

28 februari 2011 - De nieuwe nieuwsbrief (pdf-bestand; 948 kB) is uit. Deels bevat die nieuws van de stek, maar ook ander taalnieuws en natuurlijk de vaste rubrieken Geknipt en Anglowaan.

7 februari 2011 - Nieuwslezeres Martine Tanghe heeft de Lofprijs der Nederlandse taal 2010 gewonnen. Tanghe krijgt die prijs voor haar duidelijke afkeuring die ze liet blijken tijdens een nieuwsuitzending, over de Engelse naam voor een Vlaams overheidsinitiatief, Flanders Synergy. De Sofprijs der Nederlandse taal 2010 gaat naar het winkelbedrijf Hema, dat niet de moeite neemt verschillende van zijn cosmeticaproducten te voorzien van een deugdelijk Nederlands opschrift.
Tanghe bleef nummer 2, journalist/publicist, Henk Hofland ruim voor, die gelijk eindigde met nummer, Studio Sport-presentator Tom Egbers. Hofland maakt zich in zijn stukjes in NRC/Handelsblad regelmatig vrolijk over de heersende anglowaan in Nederland. Egbers werd in 2010 tot Lof van de maand gekozen vanwege zijn zorgvuldige Nederlands.
De Hema won het nipt van het duo Goldstein/Gehrels. De nieuwe Amerikaanse directeur van het Stedelijk Museum Ann Goldstein liet een Engelstalige advertentie plaatsen voor een assistent, waarin nadrukkelijk gevraagd werd om een moedertaalspreker Amerikaans Engels. Wethouder Carolien Gehrels, verantwoordelijk voor cultuur in de hoofdstad, heeft daar als haar baas kennelijk haar goedkeuring aan verleend. Volgens een woordvoerder van het Stedelijk zou die taaleis niet discriminerend zijn.
De Sof- en de Lof der Nederlandse taal worden jaarlijks gekozen uit de MaandLof's en MaandSof's die zijn uitverkoren door leden van de schrijfgroep van de stichting Nederlands voor de meest lovenswaardige respectievelijk meest laakbare bejegening van de Nederlandse taal in de voorafgaande maand.

25 januari 2011 - Nederlands premier Mark Rutte is niet over zijn eerste Engelse uitdrukking gevallen. Na Balkenende, met zijn soms onnavolgbare Nederlands, wordt Rutte allerwegen geprezen om zijn duidelijke taalgebruik, maar de liberale minister-president verknoeit die nieuw verworven status weer door zijn vele onnodige Engels dat hij door zijn 'heldere' taal mengt. De stichting Nederlands heeft Rutte een vriendelijk briefje gestuurd om hem te vragen wat beter op zijn taal te letten. De GPD en, onder meer, het Algemeen Dagblad pikten dat nieuws op en Felix Meurders van het radioprogramma De Gids vroeg sN-bestuurder Arno Schrauwers naar het waarom van deze actie. Rutte liet in een wat plagerige reactie weten dat de opdracht zijn taal te kuisen van onnodig Engels een tall order zou zijn. SN heeft er alle vertrouwen in dat de premier daarin zal slagen.

24 januari 2011 - Het Verbond der Vlaamse Academici (VVA) pleit voor het behoud van de positie van het Nederlands aan de Vlaamse universiteiten. Onlangs is door het Vlaamse parlement een voorstel aangenomen om het gebruik van een vreemde talen (lees Engels) aan de Vlaamse universiteiten te vergroten. Het verbond vindt dat geen goed idee. "Wij pleiten voor het behoud van het Nederlands omwille van de kwaliteit van de kennisoverdracht, omwille van sociale redenen, omwille van het gevaar van verschraling van het Nederlands en omwille van het EU-principe 'Eenheid in verscheidenheid' ", aldus het VVA. "Wij beschouwen internationale openheid als een belangrijke waarde," zo gaat het VVA verder in een verklaring, "en menen dat die combineerbaar is met het behoud van het Nederlands. Wij oordelen dat het decreet van 2003 een goed evenwicht biedt tussen internationalisering en het behoud van het Nederlands." In dat decreet was de bestaande taalsituatie geregeld.
Onlangs heeft ook een aantal Vlaamse en Nederlandse organisaties, waaronder de stichting Nederlands, zijn bezorgdheid uitgesproken over de verdringing van het Nederlands aan de Vlaamse universiteiten. In Nederland wordt Engels al op grote schaal gebruikt als voertaal aan de Nederlandse universiteiten, zonder dat daar veel protest tegen is gerezen, niet van de academische staf en niet van studentenzijde. Bij de universiteit van Maastricht, waar oud-onderwijsminister Jo Ritzen de scepter zwaait, is het Nederlands nagenoeg uit de collegezalen verdwenen.

6 december 2010 - Om het gebruik van de moedertaal in de humaniora te bevorderen heeft de Geert Grote Alliantie een nieuwe scriptieprijs in het leven geroepen. Deze zal worden uitgereikt voor de beste afstudeerscriptie filosofie, geschreven in het Nederlands. De winnaar van de Geert Grote-pen krijgt € 2500 en de scriptie wordt integraal gepubliceerd door de Deventer Universitaire Pers. De jury bestaat dit jaar uit dr. Joke Hermsen, schrijfster en filosofe, prof.dr. Paul van Tongeren, hoogleraar wijsgerige ethiek te Nijmegen en bijzonder hoogleraar ethiek te Leuven, en prof. dr. Rudi te Velde, hoofddocent filosofie aan de Universiteit van Tilburg en bijzonder hoogleraar filosofie aan de Universiteit van Amsterdam.
De Geert Grote Alliantie heeft zich in haar oprichtingsakte uitgesproken voor bevordering van het gebruik van het Nederlands in het wetenschappelijk onderwijs. De Alliantie vindt dat de 'natuurlijke' taal een sleutelrol speelt bij het tot uitdrukking brengen van beelden, nuances en fijnzinnigheden. De eigen taal is het ideale gereedschap voor reflectie op de wereld om je heen, aldus de organisatie. De Alliantie is gehuisvest in de Geert Grote-universiteit in Deventer, die in 2006 is opgericht. Deventernaar Geert Grote (1340-1384) gebruikte als geen ander de volkstaal als wetenschappelijke taal. Hij vertaalde boeken vanuit het Latijn naar het Nederlands om zo zijn leerlingen beter te kunnen onderwijzen. Met de Geert Grote Pen willen de Alliantie de filosofie en onze taal waarderen, maar bovenal de jonge denkers aan wie zij een ruim podium wil verlenen.

17 november 2010 - Eind november viert de Nederlandse Taalunie haar 30-jarig bestaan met enkele feestelijke activiteiten onder het motto Nederlands wereldtaal. Voor het eerst komen in Brugge alle landen bij elkaar waar Nederlands wordt gesproken. Volgens de jarige Taalunie gaan leiders van die landen op zoek naar samenwerking om de positie van het Nederlands in de wereld te verstevigen. De nadruk in het feestprogramma ligt op de jeugd. "De toekomst van onze taal hangt af van de jongeren", stelt Taalunie-secretaris Linde van den Bosch. "Ik heb daar het volste vertrouwen in, want ik ken hun enthousiasme voor taal." Van den Bosch vindt het belangrijk dit enthousiasme voor taal zo veel mogelijk kansen te geven. Daarom nodigde de Taalunie voor haar verjaardag, op 19 en 20 november in Brugge, vooral jeugdige, creatieve taalgebruikers uit. In de cultuurwerkplaats 'Het Entrepot' treden jongeren uit Nederland, Vlaanderen en Suriname voor elkaar op met diverse uitingen van taal: lied, poëzie, cabaret en humor. Daarna opent de Belgische prinses Mathilde een eigentijdse webstek voor jongeren: De Wereld Van De Nederlandse Taal.
Voorafgaand aan het feestelijke gedeelte vindt de allereerste Internationale top van het Nederlands plaats. Taalunieleden Nederland, Vlaanderen en Suriname overleggen met vertegenwoordigers uit Aruba, Curaçao en Zuid-Afrika over mogelijke vormen van samenwerking. Tegelijk met de viering presenteert de Nederlandse Taalunie haar jaarlijkse krant over taal. Taalpeil 2010 handelt over het Nederlands in de wereld en zo'n half miljoen exemplaren worden in Nederland, Vlaanderen en Suriname verspreid. In de krant worden de resultaten toegelicht van een enquête waarin de Taalunie de ideeën peilt van Nederlandstaligen over het Nederlands van vandaag en in de toekomst. Ook wordt het boek 'Nederlandse woorden wereldwijd' van Nicoline van der Sijs (uitgegeven bij Sdu) bij deze gelegenheid ten doop gehouden.

14 november 2010 - De stichting Taalverdediging heeft zaterdagmiddag in de Drentse hoofdstad Assen actie gevoerd tegen de nieuwe verpakking van Euroshopper-verpakking bij Albert Heijn. Volgens Ab Braamkolk van Taalverdediging is daar gebleken dat taaldiscriminatie, zoals hij het taalbeleid bij AH betitelt, veel Nederlanders dwars zit. De TV-bestuurder meldde dat het publiek positief reageerde op de actie in de Drentse hoofdstad. "Velen waren blij verrast dat er een stichting bestaat die de verengelsing bestrijdt. Veel Assenaren keken zich vol onbegrip de ogen uit het hoofd naar de Engelse benamingen (voor speculaas, hagelslag, krakelingen, drop enzovoort) op de euroshopper-produkten die taalverdediger Luppo Scholtens en de zijnen uitgestald hadden en kwamen spontaan op de tafel af: prawn crackers, puff pastry biscuits, salt soft liquorice, milk chocolate sprinkles, almond flavoured rounds, rusk, Dutch spiced coockies, big battenbergs."
Er werden vogens Braamkolk gretig protestkaartjes ingevuld en er waren ook de nodige bezoekers die zich direct bij Taalverdediging Protestkaartjes werden gretig ingevuld. Vanwege het samenvallen met de Sinterklaasintocht waren er ook veel kinderen in het winkelcentrum aanwezig en velen daarvan bleken de verengelsing vervelend te vinden, bijvoorbeeld omdat ze met de verkeerde spullen aankwamen nadat ze door hun ouders om een boodschap gestuurd waren. Ook van de Zwarte Pieten kon Albert Heijn op weinig sympathie rekenen. Positieve reacties op de actie waren er behalve van brede publiek ook van uitbaters van omliggende winkels en ook het personeel van de Albert Heijn zelf reageerde instemmend. Volgens de protesterenden leek het er zelfs op dat het personeel zich een beetje schaamde voor wat erin de schappen lag.
Volgens de stichting, die de stichting Nederlands van harte ondersteunt, is het duidelijk dat Albert Heijn niemand een plezier doet met deze Euroshopper-presentatie. Er staan vervolgacties op stapel, waarin ook de stichting Nederlands actief aan zal deelnemen. Braamkolk spreekt de hoop uit dat die niet nodig zijn en dat Albert Heijn spoedig inziet dat deze verengelsing niet in zijn handelsbelang is. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald, zo besluit hij.

28 oktober 2010- Engels in reclames werkt alleen positief bij mensen onder de 30 en als de boodschap goed te begrijpen is. Dat blijkt uit een afstudeeronderzoek van communicatiestudent Floortje Westerburgen aan de Universiteit van Tilburg. Haar onderzoek weerspreekt de trend om steeds meer Engels in reclames te gebruiken omdat die taal het product opvallender, krachtiger of moderner zou maken, zo meldt een persbericht van de UvT.
Uit het onderzoek van Westerburgen blijkt dat vooral mensen boven de 30 negatiever op een product reageren als ze de Engelse slagzin niet snel begrijpen. Het onderzoek spreekt dus tegen dat Engels ÔaltijdÕ werkt omdat het lekker bekt en slim oogt, ook al is het lastig te volgen. Dat laatste is steeds meer het idee in de reclamewereld, waar Engels te pas en te onpas wordt gehanteerd, vooral bij luxeproducten als autoÕs of reizen. Westerburgen vond overigens geen enkel verschil tussen luxeproducten of dagelijks noodzakelijke producten als tarwebloem of beschuit.
In het onderzoek zijn voor vier producten advertenties opgesteld. De advertenties hadden of een Nederlandse of een Engelse slagzin, gecombineerd met Nederlandse begeleidende tekst die of eenvoudig te begrijpen was, of een woordspeling bevatte. Opvallend is dat voor de waardering van een product met een Engelse slagzin een stuk positiever is als er een begeleidende Nederlandse begeleidende tekst bij staat die een woordspeling bevat. Zeker creatieve woordspelingen, waarbij de lezer na moet denken, nemen het negatieve effect van het Engels weg.
Bron: Universiteit van Tilburg

19 oktober 2010 - Het Genootschap Onze Taal heeft uit handen van voormalig minister van Cultuur Paul Van Grembergen de Visser-Neerlandiaprijs gekregen. De prijs werd uitgereikt tijdens VRT Taaldag in het Flageygebouw in Brussel. Die dag werd dit jaar voor de derde maal gehouden. Centraal thema op de Taaldag was 'Taal & humor'.
De Visser-Neerlandiaprijs wordt jaarlijks uitgereikt aan de persoon of organisatie die zich inzet voor de Nederlandse taal. "Onze Taal tracht de interesse voor taal te mobiliseren" zei Van Grimbergen bij de uitreiking. "We hopen dat ze de middelen die verbonden zijn aan de Visser-Neerlandiaprijs zullen gebruiken om actie te voeren rond taal, bijvoorbeeld in het middelbaar onderwijs in Vlaanderen en Nederland", zo stelde hij.
Op de derde Taaldag werd ook nog enkele andere prijzen uitgereikt. Zo ging de Wablieft-prijs naar toneel voor doven met het project 'Luisterogen'. Het project maakt verhalen en informatie toegankelijk voor dove laaggeletterde allochtone jongeren. Hierdoor breiden jongeren hun basiswoordenschat uit, zo meldt het juryrapport. Het project heeft al zijn weg gevonden naar, onder meer, cursisten in het volwassenenonderwijs; zowel in Vlaanderen als Nederland.

2 oktober 2010 - De stichting Taalverdediging heeft op zaterdag 2 oktober in het provinciehuis in Antwerpen de Erepenning van de Marnixring in ontvangst genomen. Taalverdediging heeft de erkenning verworven voor het daadwerkelijk bevorderen van het taalbewustzijn in Nederland en Vlaanderen door haar strijd tegen verdrukking van het Nederlands door het Engels. De erepenning werd werd met enig ceremonieel overhandigd door Filip De Vlieghere, algemeen voorzitter Marnixring Internationale Serviceclub. Marnixring is een vooral in Vlaanderen actieve organisatie die zich inzet voor de bevordering van de Nederlandse taal en cultuur.

28 september 2010 De Nederlandse Raad van State vindt het niet nodig de positie van het Nederlands (en Fries) in de grondwet te verankeren. De Raad stelt dat in zijn advies aan de regering over het kabinetsbesluit de positie van het Nederlands in de grondwet op te nemen. Het belangrijkste argument voor het advies van de Raad is dat de status van Nederlands als taal in Nederland niet ter discussie zou staan en dat de officiële taal voor het bestuurlijk verkeer al wettelijk verankerd is in de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Hetzelfde geldt voor het Fries in Friesland. Overigens ziet het hoogste adviesorgaan van de regering ook geen 'klemmende' argumenten tegen het opnemen van een taalclausule in de grondwet. Wel stelt de Raad dat er mogelijk problemen zouden kunnen komen als het voorstel van Tweede Kamerlid Femke Halsema (GroenLinks) zou worden aangenomen om in de toekomst de rechter de mogelijkheid te geven zijn uitspraken te toetsen aan een aantal bepalingen in de grondwet. Nu is dat de Nederlandse rechter nog uitdrukkelijk verboden.
In een reactie op het advies stelt minister van Justititie Donner namens het kabinet dat "..anders dan de Raad lijkt te veronderstellen, is bescherming van het Nederlands in de wereld waarin het Engels steeds dominanter wordt, niet het enige motief voor grondwettelijke verankering van de taal. In de paragraaf 1 van de memorie van toelichting is eveneens uiteengezet dat verankering van het Nederlands in de grondwet zal moeten bijdragen aan het zorgvuldig onderhouden en beschermen van de taal, vanuit een oogpunt van behoud van de Nederlandse cultuur.(...) Dat de overheid de kennis en het gebruik van het Nederlands naar vermogen bevordert, is naar het oordeel van de Raad zodanig evident dat die opdracht geen positivering behoeft in de grondwet. Ik ben van mening dat opname van die zorgplicht - die de Raad op zichzelf onderschrijft - in de grondwet wel degelijk past binnen het karakter van de grondwet. De formulering van het voorgestelde sociale grondrecht lijkt sterk op andere reeds in de grondwet opgenomen sociale grondrechten. Net zoals er een zorgplicht bestaat voor de natuurlijke leefomgeving, geldt er een zorgplicht voor de culturele ÔomgevingÕ, waarvan de Nederlandse taal deel uitmaakt."

17 september 2010 - Nederlands is de overheersende taal bij teksten in de openbare ruimte (het zogeheten taallandschap) in Amsterdam en Friesland, gevolgd door het Engels. Dat heeft Loulou Edelman uitgezocht in het kader van een promotieonderzoek. Zij heeft bekeken of teksten in het taallandschap zijn geschreven in de talen van de bevolking. Dat blijkt maar zeer beperkt het geval te zijn. Op borden in Amsterdam komen de minderheidstalen Turks en Arabisch wel voor, maar minder dan je op basis van het percentage omwonenden van Turkse en Marokkaanse komaf zou verwachten. In het straatbeeld van Friesland speelt de Engelse taal een veel grotere rol dan de officiële taal in die provincie, het Fries. Dat er in het taallandschap maar weinig ruimte is voor meertaligheid heeft volgens Edelman, onder meer, te maken met de machtsverhoudingen tussen de verschillende bevolkingsgroepen. De studie vond plaats in Amsterdam en in het Friese Leeuwarden, Franeker en Burgum. Edelman fotografeerde en analyseerde teksten in acht geselecteerde winkelstraten. Neerlandica Edelman, die begin oktober promoveert aan de universiteit van Amsterdam, schreef haar proefschrift in het Engels: Linguistic Landscapes in the Netherlands A study of Multilingualism in Amsterdam and Friesland

15 september 2010 - "We moeten binnen afzienbare tijd niets veranderen aan de huidige situatie, omdat het middel erger is dan de kwaal." Dit stelt het hoofdbestuur en de Internationale Afdeling van de schippersvereniging Koninklijke Schuttevaer als reactie op het voorstel van de Nederlandse Europarlementariër Peter van Dalen (Christenunie) een gemeenschappelijke voertaal in de Europese binnenvaart in te voeren. Volgens Schuttevaer is Engels niet veilig. De vereniging is er ook niet voor om een andere taal als gemeenschappelijke voertaal door te voeren. Koninklijke Schuttevaer noemt middel erger dan de kwaal. De huidige situatie schrijft voor dat de communicatie plaats vindt in de taal van het land waarin men zich bevindt. Die situatie is volgens de vereniging te verkiezen boven Engels (of Duits) als voertaal, omdat die taal vaak voor beide schippers een vreemde taal is.

7 september 2010 - Het Noord-Brabantse SP-Statenlid Ron van Zeeland heeft vandaag aan het college van Gedeputeerde Staten vragen gesteld naar aanleiding van de geheel in het Engels gestelde uitnodiging voor de vierde editie van de Brabantdag. De Brabantdag, mede georganiseerd door Vlaams-Brabant en vanaf nu '4brabant' geheten, is volgens de uitnodiging georganiseerd voor Brabanders proud to be in or near the capital of Europe. Van Zeeland juicht contacten met Brabanders over de landsgrens toe, maar heeft vragen bij het gebruik van het Engels. "Als je je richt tot een Nederlandstalige doelgroep, doe je dat in hún taal." Ook in Vlaanderen is geprotesteerd tegen deze anglomane daad van de Brabantse provincies.

3 september 2010 - De Nederlandse taal wordt in de Nederlandse Grondwet verankerd, zo heeft het demissionaire kabinet laten weten. De ministerraad heeft er mee ingestemd op voorstel van minister Hirsch Ballin van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Justitie, mede namens minister-president Balkenende en minister Rouvoet van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. In de Grondwet wordt vastgelegd dat het Nederlands de officiële taal is van ons land en dat de overheid het gebruik van het Nederlands bevordert. Ook over het Fries wordt een bepaling opgenomen in de Grondwet.
Het Nederlands is de officiële en voor alle Nederlanders gemeenschappelijke taal. Het voorstel tot wijziging van de Grondwet moet waarborgen dat men in Nederland te allen tijde met de Nederlandse taal terecht kan in het verkeer met de overheid. De bepaling in de Grondwet over de Friese taal waarborgt de wettelijke positie die het Fries nu al heeft.
Uitgangspunt voor het kabinet is dat de hoofdtaal van Nederland het Nederlands is. Daarnaast kunnen andere talen een gewaarborgde positie in de wet hebben, zoals het Fries. Tevens is een wettelijke regeling in voorbereiding voor het gebruik van het Papiaments op Bonaire en het Engels op Sint Eustatius en Saba.

2 september 2010 - De Vlaamse minister van onderwijs Pascal Smet heeft op voorstel van de commissie Hoger onderwijs van het Vlaamse parlement besloten meer mogelijkheden te geven om in een andere taal dan het Nederlands onderwijs te geven. Het voorstel zou waarborgen dat een student zijn studie altijd geheel in het Nederlands zal kunnen volgen. Smet is voor dit akkoord door de schrijfgroep van de stichting Nederlands uitgeroepen tot Sof van juli. Hij is daarmee kandidaat voor de Sofprijs der Nederlandse Taal 2010 .
Het voorstel tot verandering van het taaldecreet zal overigens eerst nog door het Vlaamse parlement moeten worden goedgekeurd. Verwacht wordt dat, indien het parlement zijn goedkeuring verleent, de taalregeling op zijn vroegst in het academiejaar 2011/2012 in voege zal kunnen treden. Het Verbond der Vlaamse Academici heeft naar aanleiding van het voorstel van Smet een taalgedragscode opgesteld.

23 augustus 2010 - De grootgrutter Albert Hein zet zijn plannen met de nieuwe verpakking van het Euroshopper-assortiment door. Op de nieuwe verpakking staat groot in het Engels wat er in zit en is het Nederlands vrijwel verdwenen. AH kreeg voor die plannen de Sofprijs der Nederlandse taal 2009, maar het bedrijf wenste die aanmoedigingsprijs niet in ontvangst te nemen. Inmiddels beraden een aantal organisaties zich op acties tegen de anglomanie van het Nederlandse winkelbedrijf.

22 augustus 2010 - De Nederlandse luchtvaartmaatschappij KLM ontkent het Nederlands aan boord van haar vliegtuigen overboord gezet te hebben. President-directeur Hartman stelt dat het "... essentiëel is dat de KLM-bemanning onze Nederlandse klanten aan boord altijd aanspreken in het Nederlands." De veiligheidsinstructies worden uiteraard in het Nederlands uitgevoerd, laat de president-directeur weten. "Ik vertrouw er op dat bovenstaande informatie U en Uw schrijfgroepleden doet besluiten dat de SOF van de maand juni aan de verkeerde is toegekend."

16 juni 2010 - Onlangs is het meldpunt Taal geopend. Dit initiatief van taaljournalist Ewoud Sanders is bedoeld als inzamelplaats voor nieuwe ontwikkelingen in de Nederlandse taal. Er wordt nu al ruim gebruik gemaakt van de meldplaats. Zo zouden voetbalverslaggevers bij voorkeur in de lijdende vorm spreken (er wordt ...). Er zijn op de nieuwe stek ook diverse taaldatabanken te raadplegen. Aan de totstandkoming van het taalmeldpunt hebben zeven instellingen meegewerkt, waaronder de Nederlandse Taalunie, het genootschap Onze Taal, Van Dale en het Instituut voor Nederlandse Lexicologie. In De Standaard zegt Taaluniemedewerker Ludo Parmentier te hopen dat nu er een plaats is waar mensen hun opmerkingen over taal kwijt kunnen, ze misschien gestimuleerd zullen worden om nauwlettender met de Nederlandse taal om te springen. Maar volgens Parmentier begint ook het gezeur weer: "Men klaagt bijvoorbeeld dat er vandaag te slordig met taal wordt omgesprongen. Ik begrijp die kritiek, maar ik hoop dat Meldpunt Taal geen klaagforum wordt."
Al eerder heeft het Algemeen-Nederlands Verbond een taalmeldpunt in het leven geroepen. Dat meldpunt was echter vooral gericht op het signaleren van bedreigingen van het Nederlands door met name het Engels. Dat meldpunt is inmiddels overleden.

8 juni 2010 - Binnenkort zal op een aantal vmbo-opleidingen biologie of zelfs een deel van de beroepsgerichte lessen in het Engels worden gegeven. Het tweetalig onderwijs (tto) doet dan zijn intrede op alle leerwegen van het vmbo. Inmiddels krijgen al zo'n 25 000 middelbareschoolleerlingen in Nederland tweetalig onderwijs. Demissionair staatssecretaris Van Bijsterveldt (CDA), zelf groot voorstander van tto, gaf de aftrap op het Anna van Rijn College in Nieuwegein, waar vmbo-leerlingen vanaf komend schooljaar in alle leerwegen een deel van hun lessen in het Engels krijgen, zo meldt het ministerie van onderwijs.
Komend schooljaar starten minstens vijf vmbo-scholen met het aanbieden van tto in het vmbo. Zestien andere vmbo-scholen verspreid over het land volgen in de loop van 2011 en 2012. De verwachting is dat het aantal verder zal toenemen. Op het tweetalig vmbo krijgen leerlingen jaarlijks 30 procent van de lestijd in het Engels. Volgens de CDA-bewindsvrouw is het juist voor lassers, verpleegkundigen of hotelmedewerkers van groot belang dat je een taal als Engels of Duits goed beheerst. "Vakmanschap houdt echt niet op bij de landsgrenzen. Tweetalig onderwijs geeft leerlingen een streepje voor. Niet alleen in hun vervolgopleiding, maar juist ook op de arbeidsmarkt die steeds internationaler wordt." Waarom dan vakken in een andere taal dan het Nederlands gegeven moeten worden, maakt de staatssecretaris niet duidelijk. Bovendien is de gehanteerde taal in het tto vrijwel uitsluitend Engels. Het CDA heeft in zijn jongste verkiezingsprogramma opgenomen dat de positie van het Nederlands in de grondwet moet worden opgenomen. Stichting Nederlands vindt dat de verengelsing van het middelbare en basisonderwijs een verdere stap in de richting van de marginalisering van het Nederlands in Nederland. Over de ook in de jongste partijprogramma's veelvuldige genoemde taalachterstand in, met name, het vmbo rept het persbericht niet. Voorstanders van tweetalig onderwijs stellen dat die tweetaligheid niet ten koste van het Nederlands gaat, hetgeen sN ten zeerste betwijfelt.
Bron: Persbericht ministerie van O&W

7 juni 2010 - In Frankrijk bestaat er een wet Toubon die beoogt het Franse taalgoed te beschermen. De stichting Taalverdediging heeft in haar jongste nieuwsbrief een verslag opgenomen over de reacties van de diverse partijen in het Nederlandse parlement over de wenselijkheid van een Nederlandse tegenhanger van de Franse wet.

28 mei 2010 - Was er vier jaar geleden nog nauwelijks aandacht voor een speciale bejegening van het Nederlands in de verkiezingsprogramma's van de Nederlandse partijen in aanloop naar de verkiezingen van 2006, nu is dat anders. Nog steeds komt het woord taalbeleid in de diverse partijprogramma's niet voor, maar nu is de ChristenUnie niet meer de enige partij die pleit voor het verankeren van de positie van het Nederlands in de grondwet. Ook het CDA en de PVV zijn voorstander van verankering. De PvdA zegt dat niet met zoveel woorden, maar stelt wel dat als de Nederlandse taal de komende jaren in de grondwet wordt opgenomen, dat dan ook zou moeten gelden voor de Friese taal.
Verreweg het summierst over taal zijn de Partij voor de Dieren en de Socialistische Partij. Zij zingen in het grote koor van de partijen die vinden dat niet-Nederlanders zich het Nederlands eigen dienen te maken, al of niet op eigen kosten. In de enige regel die de SP aan taal(beleid) besteedt is de stelling dat bedrijven verantwoordelijk zijn voor de taallessen van de arbeidsmigranten.
Opmerkelijk is dat waar de VVD en D66 in de vorige uitgaven van hun partijprogramma niets te melden hadden over taal, deze twee liberale partijen daar nu verhoudingsgewijs veel aandacht aan besteden. De VVD is streng. Zij vindt dat inburgeraars die de Nederlandse taal niet machtig zijn zich die taal eigen moeten maken op straffe van sancties zoals korting op uitkering of verlies van verblijfrecht. Huwelijksmigranten komen alleen nog maar het land in als ze het Nederlands beheersen, aldus het VVD-programma "Orde op zaken".

Ook bij D66 dit keer in het partijprogramma (relatief) veel aandacht voor taal. De medelander moet zelfredzaam zijn en de kans daarop is het grootst als hij/zij de Nederlandse taal beheerst, goed onderwijs genoten heeft en ook echte kansen krijgt, aldus D66. Nogal wat partijen mikken op het vroegtijdig achterhalen van taalachterstanden bij kinderen en het wegwerken van die achterstand door extra aandacht en ook 'bijlessen'. Geen kind mag van de basisschool komen zonder behoorlijk Nederlands te kunnen lezen en schrijven, vindt D66 en daarin staat zij niet alleen. Het basisonderwijs moet zich weer richten op zijn kerntaken - rekenen en taal - is de algemene opvatting.
Maar juist D66 is de grote pleitbezorger voor meer Engels in Nederland. De partij is er een groot voorstander van dat de kinderen op de basisschool al vroegtijdig worden ondergedompeld in het Engels. Weliswaar heeft het verkiezingsprogramma het ook over Duits, Spaans en Frans, maar in een recent pleidooi van D66-leider Alexander Pechtold om kinderen in de laagste groepen les in het Engels te geven kwamen die andere talen niet voor. D66 is ook een warm voorstander van de verengelsing van het hoger en wetenschappelijk onderwijs, maar dat staat niet met zoveel woorden in het partijprogramma 'We willen het anders'. Wel staat er dat de huidige titulatuur uitbreiding behoeft. D66 pleit voor de invoering van een "...Associate Degree, uitbreiding van de HBO-masters, Honours programma's en University Colleges, verlenging van WO-masters naar twee jaar, invoering van research masters, meer onderzoekerbanen en het invoeren van een Professional Doctorate voor werkenden." Over welke taal bij deze opleidingen gebruikt zal gaan worden spreekt D66 zich in haar partijprogramma niet uit, maar de voorgestelde titels en termen zijn alle Engels. Ook het CDA houdt overigens een pleidooi voor meer ruimte voor 'topopleidingen' als de University Colleges. De partij van Geert Wilders, de PVV, is duidelijk: Nederlands onderwijs in het Nederlands.
De ChristenUnie spreekt zich het duidelijkst uit voor het koesteren van het Nederlands. De partij vindt dat op basisschool en in voortgezet onderwijs het Nederlands de voertaal dient te zijn (met een uitzonderingspositie voor Friesland). "Tegenover de druk van de internationalisering dient de Nederlandse taal zorgvuldig en zelfbewust te worden onderhouden", stelt het CH-programma (evenals het Fries en Papiaments als erkende rijkstalen), Overigens is de verankering van het Nederlands in de grondwet, die werd opgenomen in het regeerprogramma van Balkenende IV, door het voortijdig sneven van het kabinet weer met vier jaar verschoven; er van uit gaand dat het nog te vormen kabinet de volle vier jaar uitdient.

22 april 2010- Arie Slob, fractievoorzitter van de ChristenUnie in de Tweede Kamer, houdt vast aan de verankering van het Nederlands in de grondwet. Door de val van het kabinet is de noodzakelijke wijziging naar de toekomst verschoven, maar dat betekent geenszins dat die niet doorgaat. Slob zei dat bij de uitreiking van de Lofprijs der Nederlandse taal aan de rector magnificus Lex Bouter van de Vrije Universiteit. Er is volgens Slob een brede steun in de politiek. De rector stelde is zijn dankwoord dat de Vrije Universiteit vasthoudt aan het tweetalenbeleid, waarbij het Nederlands de lestaal is in de eerste fase en dat Engels de taal is van zo'n 60% van de tweede fase. Voor beide talen is een goede beheersing cruciaal en daar bleek het nogal aan te schorten, zo bleek uit talloze klachten van docenten. Het Nederlands is als eerste aangepakt. De VU was onzeker over de aanpak en daarom is het leuk dat de universiteit die prijs heeft gekregen, die eigenlijk 'verdiend' is door het VU Taalcentrum, zo stelde Bouter. Dat centrum is verantwoordelijk voor de, verplichte, taaltoets voor eerstejaars en de, verplichte, bijspijkercursus voor studenten die de toets niet halen (dit jaar 14%). De scholen krijgen de resultaten en worden, bij 'recidive' aangemaand beter hun best te doen bij het vak Nederlands. Overigens mogen ook studenten die na de bijspijkercursus voor een tweede toets zakken hun studie wel voortzetten. Bouter zei dat ze bij de VU wat opgelucht waren dat er geen sterk verband is gevonden tussen de beheersing van het Nederlands en etniciteit. Idealiter zal die toets moeten verdwijnen. Eline van Straalen van het Taalcentrum gaf voorbeelden van de 'taalcreativiteit'. Het voltooid deelwoord van 'dichtslibben' was volgens een creatieveling als 'dichtgesliptt', van 'uitbaggeren' 'uitgebacherd'.
Anneke Neijt, hoogleraar taalkunde aan de Radboud-universiteit, zei een voorstander te zijn van drietalenbeleid: de thuistaal, het Nederlands en de wereldtaal. Dat betekent volgens haar geen taalverdringing. Meertaligheid zou zelfs de taalbeheersing van elk der beheerste talen bevorderen. Op de brief die zij met 13 collega-hoogleraren heeft geschreven over de versterking van de positie van het Nederlands aan de Nederlandse universiteiten, heeft, de destijds verantwoordelijke, minister Plasterk een teleurstellende reactie gegeven. Volgens Plasterk namen de universiteiten hun verantwoordelijkheid bij het borgen van de positie van het Nederlands, maar Neijt stelde dat dat onzin is. Ze noemde de universiteit van Maastricht, de universiteit van oud-onderwijsminister Jo Ritzen, als kwalijk voorbeeld, waarbij zelfs alle formulieren voor eerstejaars in het Engels zijn. Zij houdt vast aan de voorstellen die de KNAW (Koninklijke Akademie van Wetenschappen) in 2003 heeft gedaan: Nederlands, tenzij.... Ze beloofde de zaak bij de nieuwe regering weer aanhangig te zullen maken.
Bestuurslid van sN en oud-EU-taalbeleidsfunctionaris Jan Roukens stelde in zijn korte betoog dat Nederland qua verengelsing onder de Europese universiteiten verre de kroon spant. Engels zou buitenlandse studenten naar Nederland moeten lokken, maar dat gebeurt nauwelijks. Uit cijfers die hij van de Nederlandse vereniging van universiteiten, de VSNU, heeft opgedoken, blijkt dat slechts 3% van de studenten in Nederland afkomstig is uit het buitenland. Hij stelde dat moeilijk te kunnen geloven, maar het betekent wel dat Nederland het leeuwendeel van de Nederlandse studenten opgezadeld wordt met een vreemde onderwijstaal voor een idee fixe.
(zie fotoserie van Peter Valckx)
(foto Peter Valckx/VU)

15 april 2010- Al jaren ligt er bij Rotterdam een vliegveldje. Vroeger werd dat Zestienhoven genoemd en de laatste jaren Rotterdam Airport. Tikje armoedig. Sedert kort heet dat stukje grasveld Rotterdam-The Hague Airport. Geen idee waar dat ligt, the Hague, maar we hebben een vermoeden. Samen met de stichting Taalverdediging heeft sN de burgemeester van hofstad Den Haag gevraagd of met The Hague Den Haag bedoeld wordt en als dat zo is waarom hij de naam van zijn stad zo verminkt. Veel zinnigs kwam er niet uit. Een medewerker van Van Aartsen liet weten dat de verminkte naam blijft. Stichting Taalverdediging en sN hebben de Haagse burgervader laten weten dat zulks in strijd is met het Convenant van Genève en niet strookt met het regeringsvoornemen het Nederlands in de grondwet te verankeren.

5 april 2010 - Nieuwsbrief nummer 25 is uit. De nieuwsbrief bevat een aankondiging van de uitreiking van de sofprijs aan de VU op 23 april a.s. en een verslag van een symposium over de nieuwe taalstrijd aan de universiteiten in Vlaanderen, dat op 13 maart jl. in Antwerpen werd gehouden. De nieuwsbrief (1,3 MB) is hier binnen te halen.

26 maart 2010 - Onlangs is bij Academia Press in Gent de bundel Nederlands in hoger onderwijs & onderwijs? verschenen. In het boek gaan diverse auteurs in op het proces van taalverdringing dat er momenteel in het hoger onderwijs in Nederland en, in minder mate, Vlaanderen plaatsvindt. Het boek is voor een deel de weerslag van het congres over dit thema dat op 10 oktober 2008 is gehouden in het Vlaamse parlement in Brussel en dat werd georganiseerd door NL-Term, de Vlaamse afdeling van het ANV en de stichting Nederlands. Het boek is geactualiseerd en, onder meer, uitgebreid met een bijdrage van Thomas von der Dunk, die hij heeft uitgesproken bij de uitreiking van de Lofprijs der Nederlandse taal 2008 aan Linda van den Bergh in Eindhoven op 19 mei 2009. Het boek is een pleidooi voor de herinvoering en/of instandhouding van het Nederlands als taal van het hoger en wetenschappelijk onderwijs op straffe van marginalisering. "Het beschermen van het Nederlands als onderwijstaal heeft niets te maken met voorbijgestreefde taalromantiek en/of taalnationalisme, maar met onderwijskwaliteit in het hoger onderwijs, met gelijke kansen aan iedereen en met het afstemmen van het taalbiotoop van de overgrote meerderheid van de studenten in het hoger onderwijs, tevens het biotoop waarin het grootste deel van hen na hun studie tewerkgesteld zullen worden. Redelijkheid is de boodschap", schrijft Alex Vanneste, hoogleraar Frans en sociolinguïstiek aan de universiteit van Antwerpen, in zijn bijdrage. Het boek kost € 17,- en is te bestellen via www.story.be, de Noord Nederlandsche boekhandel of via de reguliere boekhandel.

19 maart 2010 - Amsterdam wil dat meer kleuters Engels leren. De gemeente betaalt leerkrachten die Engels geven op de basisschool, zo meldt het Parool. In Amsterdam brengen nu vijf basisscholen kleuters (groep 1 en 2) al Engels bij. De gemeente wil het aantal scholen verdubbelen dat Engels al vanaf de kleuterklassen aanbiedt.
De gemeente-organisatie dienst Maatschappelijke Ontwikkeling is samen met het Europees Platform op zoek naar scholen die daar tijd en leerkrachten voor vrij willen maken. De gemeente betaalt de opleiding van de leerkrachten. Alleen scholen waar de kwaliteit van het gewone onderwijs al uitstekend is, mogen aan het project meedoen. "Meer investeren in onderwijs is altijd goed, maar laten ze eerst eens de Nederlandse taal goed machtig zijn in lezen, uitspreken en schrijven. Als daar extra geld voor uitgetrokken wordt ben ik het er helemaal mee eens. Het Engels verziekt al genoeg onze taal", reageert een lezer.
Vorig week pleitte D66-leider Alexander Pechtold nog voor meer aandacht voor de Engelse taal op basisscholen. Pechtold is met dat pleidooi bezig een recent aandachtspunt van zijn partij te profileren. Vorig jaar stelde het gemeenteraadslid Paternotte voor om Amsterdam tweetalig te maken. Die poging sneefde maar later kreeg hij de Amsterdamse wethouder Asscher (PvdA), op een deelpunt, mee, die verordonneerde dat in het Amsterdamse stadsvervoer de aankondigingen tweetalig zijn. Eerder heeft D66-Kamerlid mevrouw Lambers-Hacquebard er voor gezorgd dat volledig Engelstalig onderwijs in Nederland, het zogeheten IB, toegankelijk is voor alle Nederlandse leerlingen, waar die opleiding eerder beperkt toegankelijk was. In een grijs verleden heeft een andere D66-prominent, de inmiddels overleden Aad Nuis, er, mede, voor gezorgd dat er in de wet op het hoger en wetenschappelijk onderwijs (WHW) een taalclausule werd opgenomen, waarin gesteld wordt dat Nederlands de voertaal is het hoger onderwijs in Nederland. Die clausule wordt inmiddels door de Nederlandse universiteiten met voeten getreden, met de Maastrichtse universiteit van ex-onderwijsminister Jo Ritzen voorop. Het pleidooi van, toen nog, minister Jo Ritzen om op de universiteiten meer Engels toe te staan, was de directe aanleiding voor Nuis te streven naar opname van een taalclausule in de WHW.

20 februari 2010 - Twee weken nadat de Nederlandse minister van binnenlandse zaken Guusje ter Horst (PvdA) heeft aangekondigd het Nederlands in de grondwet te verankeren, hebben de PvdA-ministers hun ontslag aangeboden. Twistpunt was het al of niet aanvaarden van een nieuwe NAVO-missie in Uruzgan (Afghanistan). Er van uit gaand dat premier Balkenende er nu dan toch niet meer in slaagt zijn kwakkelende kabinet op de been te houden, betekent dat dat de grondwetswijziging, noodgedwongen, op de lange baan zal worden geschoven. Zoals eerder gemeld kan een grondwetswijziging, na aanvaarding van de voorstelwet, pas in een volgende zittingsperiode van de Staten-Generaal (Eerste en Tweede Kamer) worden aangenomen. Een demissionair kabinet zal geen wijzigingsvoorstel indienen.

12 februari 2010 - Het gaat er naar uitzien dat het kabinet Balkenende IV werk gaat maken van de verankering van het Nederlands in de grondwet. Volgens het persbureau ANP heeft de ministerraad vandaag besloten de grondwetswijziging ter hand te nemen. Het kabinet wil daarmee zeker stellen dat het gebruik van het Nederlands niet in de verdrukking komt nu er in ons land steeds meer talen worden gesproken. Vooral het Engels wint terrein, stelt het kabinet vast. Dat komt omdat er steeds meer contacten zijn met het buitenland en er meer buitenlanders hier komen wonen, zo meldt het ANP.
Een wijziging van de Nederlandse grondwet heeft nogal wat voeten in de aarde. Eerst moet bij gewone meerderheid van de Staten-Generaal een voorstelwet tot wijziging van de grondwet worden goedgekeurd. Een nieuwe Staten-Generaal behandelt dan de grondwetswijzging, die niet meer geamendeerd kan worden en waarvoor een tweederde meerderheid vereist is. Omdat de Kamer na het aannemen van de voorstelwet ontbonden moet worden, worden grondwetswijzigingen vrijwel altijd aan het eind van een zittingsperiode in behandeling genomen.
Bron: ANP, Wikipedia

9 februari 2010 - AH-directeur Dick Boer heeft laten weten de Sofprijs der Nederlandse taal 2009 niet in ontvangst te zullen nemen. Boer plaatst zich daarmee in een inmiddels steeds langer wordende rij van Sofprijsweigeraars. AH werd door leden van de sN-schrijfgroep in november met overweldigende meerderheid tot de SOF van de maand november gekozen. Bezoekers kozen AH vervolgens tot SOF van 2009.
Steen des aanstoots was de opdruk op de nieuwe Euroshopper-verpakking, waarop Engels overheerst en Nederlands slechts met de loep valt te ontwaren. Het vakblad Distrifood schreef: "Het Euro Shopper-merk van Albert Heijn krijgt een nieuw ontwerp. Opvallend is dat daarop het product in het Engels wordt benoemd. Frozen Peas, Orange en Dutch Spices Cookies, de AH-klant die zoekt naar de goedkoopste diepvriesdoperwten, sinas of speculaas zal er even aan moeten wennen. De Engelse namen zijn een gevolg van de nieuwe internationale Euro Shopper-verpakking die Albert Heijn-directeur Dick Boer maandag presenteerde."
Zoals gemeld staat het Nederlands er nog wel op volgens Distrifood, maar alleen leesbaar voor mensen die er met hun neus bovenop gaan staan of een verrekijker hebben. AH voldoet daarmee, mondjesmaat, aan de wetgeving die een Nederlands opschrift vereist, maar de nieuwe verpakking is natuurlijk een belediging voor de Nederlandse klanten van de Zaanse grootgrutter.

1 februari 2010 - De Vrije Universiteit is door bezoekers van de webstek van de stichting Nederlands uitgeroepen tot winnaar van de Lofprijs der Nederlandse taal 2009. De VU uit Amsterdam constateerde bij haar studenten een gebrekkige kennis van de Nederlandse taal en achtte het nodig de eerstejaars aan een taaltoets te onderwerpen. Het is een wat dubieuze lof, omdat de Amsterdamse universiteit daarmee eigenlijk zegt dat de middelbare scholen en misschien ook wel basisscholen in Nederland falen in hun opdracht hun leerlingen behoorlijk Nederlands bij te brengen. De VU won de prijs vóór de universiteit van Gent, die genomineerd was omdat deze Vlaamse universiteit, in afwijking van de meeste Nederlandse universiteiten, nadrukkelijk streeft naar een versterking van het Nederlands als taal van de universiteit. Gent beroept zich daarbij op het zogeheten Bologna-akkoord (voor Nederlandse universiteiten is die overeenkomst tussen 30 Europese onderwijsministers uit 1999 om het Europese tertiaire onderwijs te stroomlijnen juist een alibi om hun curriculae drastisch te verengelsen). Op de derde plaats eindigde het initiatief van 14 Nederlandse hoogleraren om er bij onderwijsminister Plasterk op aan te dringen het Nederlands aan de Nederlandse universiteiten weer zijn (wettelijke) rechtmatige eerste plaats te geven.
De bezoekers van de webstek van de stichting Nederlands konden kiezen uit elf kandidaten die in de loop van 2009 door de schrijfgroep van sN waren uitverkozen tot Lof van de maand. In het eerste jaar dat de prijs werd uitgereikt (2004) was die voor de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Het vorig jaar ging de Lofprijs naar Linda van den Bergh. Eerdere winnaars waren Thomas von der Dunk, Gerrit Komrij en de ChristenUnie.
De Sofprijs der Nederlandse taal 2009 gaat naar Albert Heijn/Euroshopper. Albert Heijn werd in november 2009 de Sof van de maand vanwege zijn nieuwe verpakking van het goedkope merk EuroShopper. Engels komt groot op de verpakking, het Nederlands staat er voortaan alleen nog maar in priegellettertjes op. Microsoft, met zijn ver doorgevoerde verengelsing in de klantbehandeling, werd tweede en Etienne Schouppe, de Belgische staatssecretaris die de Hop&Shop-dag bedacht, werd derde. De bezoekers van de webstek van de stichting Nederlands konden kiezen uit twaalf kandidaten die in de loop van 2009 door de schrijfgroep van sN waren uitverkozen tot Sof van de maand.
Het vorig jaar ging de Sofprijs naar de Nederlandse minister Plasterk, vanwege zijn weigering de taalclausule in de wet op het hoger en wetenschappelijk onderwijs te handhaven, die stelt dat Nederlands de voertaal is aan de Nederlandse universiteiten. Plasterk liet weten dat hij de prijs niet in ontvangst wilde nemen. Ook de Sofprijswinnaar van 2007, minister-president Jan-Peter Balkenende, bedankte voor de Sofprijs. Eerdere winnaars van de Sofprijs der Nederlandse taal waren, onder meer, het ministerie van economische zaken, Karla Peijs en Neelie Kroes. Ook de laatste twee weigerden de prijs in ontvangst te nemen. Minister Van der Hoeven nam, als vertegenwoordiger van het ministerie van economische zaken, de Sofprijs 2006 wél in ontvangst. De Sofprijs is door sN nadrukkelijk bedoeld als aanmoedigingsprijs: Let op uw taal.
De Lof- en de Sofprijs worden jaarlijks uitgereikt aan een organisatie of persoon in Nederland of Vlaanderen die zich het jaar eraan voorafgaand het verdienstelijkst heeft gemaakt voor de Nederlandse taal respectievelijk aan de persoon of organisatie die, bewust of onbewust, de Nederlandse taal ernstig te kort heeft gedaan. De plastieken van Puk de Hondt, die verbonden zijn aan de prijs, zullen aan de winnaars persoonlijk worden overhandigd.

8 januari 2010 - Het was al duidelijk dat de Nederlandse minister voor, onder meer, wetenschappelijk onderwijs de Sofprijs 2008 niet in ontvangst wilde nemen. Na een hoop heenenweergemeel kwam in de loop van december dan eindelijk zijn verlossende woord . Hij acht het niet zijn plicht rectores magnifici er op te wijzen dat Nederlands de voertaal bij de opening van het academisch jaar dient te zijn. "Daar is het voorschrift dat bepaalt dat onderwijs wordt gegeven en de examens worden afgenomen in het Nederlands niet van toepassing.", schrijft Plasterk. SN heeft de minister laten weten dat hij de prijs heeft gekregen omdat hij juist díe regel niet wenst te handhaven en er daarmee blijk van geeft lak aan de wet en het Nederlands te hebben.

24 november 2009 - De stichting Nederlands was op 21 november met een kraam aanwezig op de informarkt op het congres van het genootschap Onze Taal in het Beatrixgebouw van de Jaarbeurs in Utrecht. In de koffiepauze kreeg OT-beschermvrouwe prinses Laurentien de nieuwe woordenlijst aangeboden. Er was bij de begeleiders van de prinses enige verwarring over de locatie van de sN-kraam, zodat de prinses eerst naar de buren van het Ampzing-genootschap werd geloodst. Het genootschap nam de gelegenheid te baat haar de doos Kind noch cry te schenken. Er was veel belangstelling van de congresgangers voor de konterfeitsels van de stichting, onder meer affiches van Eric Coolen van het eerdergenoemde genootschap, maar geen van hen liet zich verleiden met de Sofprijs op de foto te gaan. Het lag in de bedoeling dat de geportretteerde de foto in de vorm van een briefkaart naar Plasterk zou sturen.

13 november 2009 - Speciaal ter gelegenheid van het uitkomen van de nieuwe woordenlijst is er een nieuwe uitgave van de nieuwsbrief uitgekomen. De nb is als pdf-bestand (964 kB) binnen te halen

13 oktober 2009 - De nieuwe woordenlijst Funshoppen in het Nederlands; Woordenlijst onnodig Engels ligt vanaf vandaag in de schappen van de boekwinkel. De door Bert Bakker uitgegeven lijst met zo'n 11 000 vervangers voor 4500 Engelse termen en uitdrukkingen is ook te bestellen bij Onze Taal. Minister Plasterk heeft laten weten het eerste exemplaar niet in ontvangst te kunnen nemen. En passant liet de bewindsman weten ook de Sofprijs niet in ontvangst te zullen nemen. Het boekje zal op het congres van Onze Taal in Utrecht worden aangeboden aan prinses Laurentine, beschermvrouwe van het genootschap.
Aan het boekje is, onder aanvoering van een redactie van vijf mensen, door een groot aantal taalliefhebbers meer dan tien jaar gewerkt. Eerder werden in eigen beheer bij de stichting Nederlands een aantal edities van '... x liever Nederlands' uitgegeven. De laatste uitgave, '2400 x liever Nederlands', dateert uit 2005 en is omarmd, door, onder meer, de redactie van de Vlaamse krant De Standaard, het Nederlandse blad Elsevier en, deels, opgenomen in het nieuwste stijlboek van De Volkskrant.

29 september 2009 - De Vlaamse vereniging De Marnixring heeft een klacht ingediend bij de vaste commissie voor taaltoezicht tegen de Provinciale Hogeschool Limburg in het Belgisch-Limburgse Hasselt. De hogeschool heeft sedert enige tijd zijn gevels 'opgesierd' met Engelse opschriften. Bij de opening van het academisch jaar op 25 september deelden leden van de Marnixkring vlugschriften uit. Het overlegcentrum voor Vlaamse Verenigingen en het Verbond der Vlaamse Academici ondersteunen het protest van de Marnixring. De Marnixring is een in 1968 opgerichte vereniging, die ijvert voor het Nederlands.

14 september 2009 - Ooit had Amsterdam het en hoefde de hoofdstedelijke wijn geen Engelse krans. De vroede vaderen van Neerlands hoofdstad zijn het inmiddels kwijt en vrezen ook dat de toerist, die nog naar Amsterdam wil komen, de weg kwijt raakt. Dus worden de haltes met wetenswaardigheden in het Amsterdamse openbare vervoer in twee talen omgeroepen: Nederlands en Engels. Dat daarmee de vele anderstalige toeristen niet worden bediend (de grootste groep komt uit Duitstalige landen) dringt kennelijk niet tot verantwoordelijk wethouder Asscher door. Overigens was die tweetaligheid een opzetje van D66-gemeenteraadslid Jan Paternotte, die eerder een rigoureuzer voorstel om Amsterdam tweetalig te maken zag sneven. Dat het ook anders kan bewijst het Londense ov-bedrijf dat toeristen in 17 talen de weg wijst (waaronder niet het Nederlands), zonder dat de Londense buschauffeurs hun moerstaal moeten ondertitelen.
Eric Coolen van het Ampzing-genootschap maakte een serie tekeningen van deze hoofdstedelijke uitglijer. Binnenkort zijn die als kaart of als opdruk op een t-hemd te bestellen.

3 september 2009 - Terwijl de rector-magnificus van de Rijksuniversiteit Groningen zijn rede bij de opening van het academische jaar in het Nederlands hield, zal prof.dr.ir. Hans van Duijn, rector magnificus van deze technische universiteit, zijn toespraak op 7 september a.s. in het Engels houden. Andere sprekers bij deze plechtigheid, die het motto 'The world is yours' heeft meegekregen, zijn de Nederlanders prof.dr.Rinnooy Kan, voorzitter van de Sociaal-economische Raad, en de ruimtevaarder André Kuijpers. Van diverse zijden is protest aangetekend bij de rector-magnificus vanwege de gebruikte taal bij deze plechtigheid.
Bron: TU/e

2 september 2009 - De rector-magnificus van de Rijksuniversiteit Groningen, Frans Zwarts, heeft de opening van het academische jaar in Groningen geopend met een rede in de landstaal, zij het niet van harte, zo constateerde een vertegenwoordiger van de stichting Taalverdediging die de openingssessie bijwoonde. Volgens TV-correspondent Johan Derks viel Zwarts veelvuldig terug op, onvertaalde, Engelse citaten. Weliswaar begon hij in het Nederlands, maar een van zijn eerste zinnen was The challenge may be our salvation waarna hij in het Engels een minutenlange weergave gaf van delen van een toespraak van president Obama voor de Nationale Academie van Wetenschappen in de VS, zo bericht Derks uit Groningen. Zwarts ging in zijn toespraak vooral in op de klimaatcrisis en de bijdrage die het RUG-instituut Energy Delta Research Centre kan leveren aan de oplossing van die crisis. Belangrijk, zo betoogde Zwarts, is niet de techniek, maar de houding van de mens tegenover deze 'uitdaging'.

29 juli 2009 - De voor maandag 31 augustus in Groningen aangekondigde demonstratie gaat niet door. Oorspronkelijk zou de opening van het academisch jaar van de Rijksuniversiteit Groningen op die dag in het Engels worden gehouden. De stichting Taalverdediging tekende protest aan bij de rector-magnificus van de RUG Frans Zwarts. Tevens kondigde de stichting aan bij de opening te gaan demonstreren als Zwarts zijn voornemen zou doorzetten. Inmiddels heeft de rector via zijn secretaresse laten weten bij de opening van het academisch jaar zich toch van het Nederlands te zullen bedienen. De stichting Nederlands ondersteunde de actie van Taalverdediging met, onder meer, het versturen van een oproep te demonstreren aan sN-sympatisanten. Die oproep komt nu te vervallen. Het spandoek 'Voertaal Nederlands' dat Taalverdediging heeft laten maken zal nog niet worden weggeborgen, aldus TV-secretaris Ab Braamkolk. Die kan nog dienst doen bij soortgelijke aangelegenheden, zo stelde hij.

17 juli 2009 - Het heeft even geduurd, maar er is dan toch weer een nieuwsbrief gekomen. De nieuwsbrief bevat, naast op het web reeds gepubliceerde artikelen, ook een artikel van de hand van Daniël Mantione over Gronings onderzoek uit de losse pols, waarop, onder meer, het kabinet en de Kamer der besluiten baseert met betrekking tot de proeven met 'Engelse onderdompeling' op de basisschool. Daarnaast wordt in de nieuwsbrief aandacht besteed aan recente wisselingen in het sN-bestuur. Daniël is lid geworden van het sN-bestuur. GJ van Veggel is de nieuwe secretaris van sN. Die functie is na het afscheid van Peter Fagg enige jaren vacant geweest. Aan de andere kant heeft Kees Vermeij afscheid genomen van het stichtingsbestuur waar hij sedert de oprichting in 1999 (als de stichting Natuurlijk Nederlands) bestuurslid is geweest. Kees blijft nog wel meewerken aan de woordenlijstgroep, die eind dit jaar met een nieuwe editie zal uitkomen.

8 juli 2009 - Het CDA wil dat de minister van binnenlandse zaken Guusje ter Horst nu eens op de proppen komt met een voorstel om het Nederlands als bestuurs-, cultuur- en omgangstaal in de grondwet vast te leggen. Maanden geleden had ze beloofd direct zo'n voorstel in te dienen, maar Tweedekamerlid Jan Schinkelshoek van het CDA heeft nog niets gezien, aldus meldt de Telegraaf van 8 juli.
Volgens de krant heeft het Kamerlid schriftelijke vragen aan Ter Horst gesteld om haar tot meer haast te manen. "Ik weet niet waar het wachten op is", stelde Schinkelshoek volgens het dagblad. Bij de formatie van het kabinet in 2007 is afgesproken dat de positie van het Nederlands in de grondwet wordt verankerd. Het lijkt er op dat Ter Horst nu pas een staatscommissie aan het werk zet die zich over de grondwet gaat buigen. Schinkelshoek wil niet dat een voorstel voor een grondwettelijke verankering van het Nederlands daardoor op de lange baan wordt geschoven. Overigens is het wettelijk vastgelegd dat een grondwetswijziging pas in een volgende zittingsperiode van de Kamer definitief kan worden ingevoerd, omdat niet de huidige maar een nieuwe Staten-Generaal (Eerste plus Tweede Kamer) zich over de grondwetswijziging mag uitspreken. Voor wijziging is een tweederde meerderheid van de gezamenlijke Eerste en Tweede Kamer nodig. De laatste grote grondwetsherziening van 1983 had een aanlooptijd van twaalf jaar. Die herziening was echter aanzienlijk ingrijpender dan de onderhavige. Naast het Nederlands zal ook de positie van het Fries in de grondwet worden vastgelegd.

30 juni 2009 -14 hoogleraren hebben in een brief aan onderwijsminister Ronald Plasterk gepleit voor een stevige positie van het Nederlands in het academisch onderwijs. Het veertiental erkent de positie van Engels als taal van de wetenschap, maar vindt daarnaast dat het wetenschappelijke, culturele en maatschappelijke belang van Nederland en alle Nederlanders gediend is met het voortbestaan van het Nederlands als voertaal van de wetenschap. De hoogleraren bepleiten bij Plasterk concrete maatregelen die een goed verankerde positie van het Nederlands op de universiteiten waarborgen. Zij verwijzen daarbij naar het KNAW-rapport Nederlands tenzij... uit 2003 en een recent artikel van akademiehoogleraar Pieter Muysken in NRC Handelsblad van 15 mei. De briefschrijvers zijn gaarne bereid met de minister te overleggen hoe een en ander gestalte zou kunnen krijgen.

26 mei 2009 - Kids worden weer kinderen en sale weer uitverkoop. Komend najaar komt bij Prometheus 'Funshoppen in het Nederlands. Woordenlijst onnodig Engels' uit, de opvolger van de in 2005 door de stichting Nederlands in eigen beheer uitgegeven woordenlijst"2400 x liever Nederlands". Dit boek biedt ruim 11.000 vervangers voor 4500 Engelse woorden en uitdrukkingen die veel en onnodig in het Nederlands worden gebruikt. De vervangers passen bij uiteenlopende conteksten en verschillende smaken. Formeel of speels, bekend of verrassend, er is altijd een geschikte vervanger te vinden. Doe onnodig Engels in de (zomer)opruiming, ga pretwinkelen in het Nederlands, is de slagzin waarmee het boek door de uitgever aan de m/v gebracht gaat worden.

18 mei 2009 - Op maandag 18 mei heeft Lofprijswinnares Linda van den Bergh uit handen van oud-Lofprijswinnaar Thomas von der Dunk de stoffelijke blijken van dat eerbetoon in de Zwarte Doos in Eindhoven in ontvangst genomen. Linda zei bij die gelegenheid dat haar succesvolle protest tegen het gebruik van Engels bij haar eigen diploma-uitreiking niet zal beklijven. De Radboud-universiteit heeft laten weten dat de diploma-uitreiking aan afgestudeerden in de gedragswetenschap voortaan 'gewoon' weer in het Engels zal zijn, omdat het een Engelstalige opleiding betreft. Haar nieuwe 'baas', prof.dr.Wim Jochems, betoogde tijdens het minisymposium dat was georganiseerd rond de prijsuitreiking, dat er in Nederland nauwelijks gedegen onderzoek is gedaan naar de effecten van het verengelsen van de Nederlandse universiteiten. Het invoeren van het Engels als lestaal wordt volgens onderwijskundige Jochems dan ook voornamelijk onderbouwd door vage stellingen. SN-bestuurslid Jan Roukens betoogde dat de Nederlandse universiteiten wat het gebruik van het Engels in Europa ver aan kop gaan. Volgens een vrij recent onderzoek van de ACA te Brussel (Academic Cooperation Association; een organisatie die de internationalisering van de academia voorstaat), wordt zo'n 25% van al het onderwijs in het Nederlands hoger onderwijs, dat is inclusief het hbo, in het Engels gegeven. Nummer twee op die ranglijst, Finland, komt nog niet tot de helft. In Zuid-Europa wordt Engels nauwelijks in het universitair onderwijs als lestaal gebruikt. Volgens het sN-bestuurslid onderbouwt deze studie allerminst de in Nederland vaak gehoorde stelling dat verengelsing van het universitair onderwijs extra buitenlandse studenten aantrekt.
Ook Thomas von der Dunk, het vorig jaar winnaar van de Lofprijs, hekelde in zijn bijdrage de gebrekkige argumentatie van de Nederlandse onderwijsbestuurders. Het gebruik van het Engels heeft niet zozeer wetenschappelijke als wel bedrijfseconomische gronden, vindt hij. Het is volgens Von der Dunk een utopie te denken dat het Nederlandse Engels briljante studenten naar Nederland zal lokken. Nederlandse universiteitsbestuurders halen, ondanks verhalen over bijspijkercursussen Nederlands voor studenten, hun neus op voor de landstaal, zo stelt de publicist vast.
Uitzending EenVandaag

8 april 2009 - Tijdens een discussie over vreemde talen in het onderwijs hebben de fracties van CDA, SP en PVV, samen de helft van de Tweede Kamer, zich kritisch uitgelaten over de verengelsing van het hoger onderwijs, zo meldt NRC Handelsblad. Het CDA heeft begrip voor Engelstalige masters (tweede tweefaseopleiding ) op technische of landbouwuniversiteiten, maar vraagt zich af of masteropleidingen Nederlands recht ook in het Engels moeten. De SP is niet enthousiast over het fenomeen dat studenten soms geen Nederlandstalige master meer kunnen kiezen. De PVV vreest dat het Nederlands in het hoger onderwijs verwordt tot een boerendialect.
De verengelsing van het hoger onderwijs is de laatste jaren sterk toegenomen. Zo zijn alle 46 tweedefaseopleidingen van de Universiteit Maastricht in het Engels, op Nederlands recht na. Aan de Universiteit van Amsterdam worden 105 van de 170 tweedefaseopleidingen in het Engels gegeven. In Utrecht zijn dat er 89 van de 196.
Boris van der Ham van D66 vindt het geen enkel probleem dat steeds meer opleidingen in het Engels zijn, gezien het buitenlands toptalent dat Nederland hiermee kan strikken. De krant meldt niet op welke toptalenten Van der Ham doelt. Volgens het artikel vinden de PvdA en de VVD dat ook op andere schooltypen meer aan Engels gedaan moet worden. Een vak als aardrijkskunde zou volgens deze partijen op de basisschool best in het Engels gegeven mogen worden. VVD-Kamerlid Ineke Dezentjé Hamming wil dat er, vanwege de matige resultaten met Engelse les op de basisschool, speciale vakdocenten worden aangetrokken. De drie eerder genoemde partijen zijn mordicus tegen een grotere plaats voor Engels op de basisschool. Zij vrezen dat de aandacht voor Engels ten koste zal gaan van de basisvaardigheden Nederlands en rekenen.
Ook de commissie Dijsselbloem, die vorig jaar de recente vernieuwingen in het Nederlandse onderwijs doorlichtte, stelde in haar advies dat het basisonderwijs zich vooral op die basisvaardigheden moet concentreren. Met die adviezen is, overigens, tot op heden weinig gedaan. Vlak na het uitkomen van het rapport van de Kamercommissie, kwam de Nederlandse Onderwijsraad al weer met een advies om op de basisschool al in groep 3 en 4 te beginnen met lessen in het Engels. Volgens staatssecretaris Sharon Dijksma, verantwoordelijk voor het basisonderwijs, staat het Nederlands helemaal niet onder druk in het basisonderwijs, aldus NRC Handelsblad.

® Uitgave van de stichting Nederlands